Psikolog Ceylan DEMİR tarafından incelendi İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı merkez
Güncelleme notu 24 Eylül 2026 tarihinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 12 Haziran 2026 değişikliğini içeren metni, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları, 2918 sayılı Kanunun 85 ve 95. maddeleri ile 4925 sayılı Kanunun 7 ve 26. maddelerine göre ilk kez yayımlandı.
Kısa cevap
Psikoteknik raporu olmayan şoför kaza yaparsa sigorta öder mi?
Genel şartlara göre rapor eksikliği tek başına ödemeyi engellemez. Trafik sigortası zarar görenin tazminatını öder, sonradan rücu edilebilecek hâller arasında ehliyetsizlik, alkol ve ağır kusur sayılır, psikoteknik sayılmaz. Kasko genel şartlarında da rapor teminat dışı değildir. Asıl risk idari para cezası ve işverenin sorumluluğudur. Raporu Pendik Denge Psikoteknik Merkezi gibi onaylı bir merkezde yenileyebilirsiniz.
Kısa özet
- Trafik sigortası zarar görene öder, sözleşmeden doğan itirazlar zarar görene karşı ileri sürülemez.
- Trafik sigortası genel şartlarındaki rücu sebepleri arasında psikoteknik raporu yer almıyor.
- Kasko genel şartları belgesiz ve alkollü sürüşü teminat dışı sayar, raporu saymaz.
- Ehliyet iadesi psikoteknik şartına bağlıysa raporsuz sürüş el konulmuş ehliyetle sürüşe dönüşür.
- Raporsuz çalıştırmanın asıl bedeli idari para cezası ve taşımacının özen yükümlülüğüdür.
İçindekiler
“Raporu olmayan şoför kaza yaparsa sigorta tek kuruş ödemez.” Bu cümle sürücüler arasında yıllardır dolaşıyor, psikoteknik zorunluluğunun gündemde olduğu dönemde haber videolarında da benzer uyarılar dile getirildi. Rapor yenilemeye gelen ticari sürücülerin sorduğu sorulardan biri de bu. Kulağa caydırıcı geliyor, ama bir sigortanın neyi ödeyip neyi ödemeyeceğini sözlü açıklamalar değil, poliçenin dayandığı genel şartlar belirler.
Biz de iki metni, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarını ve Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarını madde madde okuduk. Aşağıda ne yazdığını, ne yazmadığını ve raporsuz çalışmanın gerçekte nerede can yaktığını anlatıyoruz. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut bir hasar dosyası için sigortacınızdan yazılı bilgi almanızı ve gerekirse bir avukata danışmanızı öneririz.
Trafik sigortası önce zarar göreni korur
Zorunlu trafik sigortası, aracın işletilmesi sırasında üçüncü kişilere verilen zararı işletenin hukuki sorumluluğu çerçevesinde ve kaza tarihindeki teminat limitleri içinde karşılar. Bu sigortanın en önemli kuralı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 95. maddesinde yazıyor. Sigorta sözleşmesinden doğan ve tazminatı azaltan ya da kaldıran hâller zarar görene karşı ileri sürülemez.
Genel şartların B.4 maddesi aynı kuralı tekrarlıyor. Pratikteki anlamı açık. Kazada yaralanan yaya ya da hasar gören karşı araç sahibi, sürücünün belgelerinde eksik olsa bile tazminatını sigortacıdan alır. Sigortacı ödemeyi yaptıktan sonra, sözleşmeye göre ödemekle yükümlü olmadığı ölçüde kendi sigortalısına başvurabilir. Buna rücu denir.
Rücu sebepleri neler, psikoteknik listede var mı
B.4 maddesi sigortacının sigortalıya başlıca hangi nedenlerle rücu edebileceğini sayıyor. Listenin son bendi 12 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’deki değişiklikle yenilendi.
| Bent | Rücu sebebi, özetle |
|---|---|
| a | Kazanın sigortalının ya da eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kastı veya ağır kusuruyla olması |
| b | Aracı gerekli ehliyeti olmayan, sürücü sertifikasının geçerliliği bitmiş ya da ehliyetine geçici veya sürekli el konulmuş birinin kullanması, trafik kurallarının ağır kusurla ihlali |
| c | Uyuşturucu etkisinde ya da mevzuattaki sınırın üzerinde alkollü sürüş |
| ç | Ruhsatsız yolcu taşıma, istiap haddini aşma, ruhsatsız araçla tehlikeli madde taşıma |
| d | Kazadan sonra sigortalının yükümlülüklerini yerine getirmemesi yüzünden zararın artması |
| e | Çalınma ya da gaspta sigortalının veya sorumlu olduğu kişilerin kusurlu bulunması |
| f | Zorunlu hâller dışında olay yerini terk etmek ya da tutanak ve alkol raporu gibi belgelerin düzenlenmesine aykırı davranmak |
Listede psikoteknik raporu adıyla geçmiyor. Sayılan belgeler ehliyet, sürücü sertifikası ve ehliyete el konulmasıyla ilgili. Ticari sürücünün psikoteknik raporu ise bir sürücü belgesi değildir, süresinin dolması ehliyeti de kendiliğinden geçersiz kılmaz. Bu nedenle genel şartlardan “rapor yoksa sigorta hiç ödemez” sonucu çıkmıyor. Maddenin sonundaki cümle de önemli. Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez.
Rapor ehliyet iadesinin şartıysa tablo değişir
Bir istisnayı ayrıca yazmak gerekiyor. 7574 sayılı Kanundan sonra ters yön, drift ya da bir yıl içinde üçüncü kırmızı ışık ihlali gibi pek çok durumda geri alınan ehliyet, psikoteknik raporu olmadan iade edilmiyor. Bu durumdaki sürücü raporu almadan direksiyona geçerse artık yalnızca raporu eksik bir sürücü değil, ehliyetine el konulmuş bir sürücüdür. B.4 maddesinin (b) bendi tam olarak bu durumu sayar, kasko genel şartları da gerekli sürücü belgesi olmadan kullanımı teminat dışında tutar. Üstelik 2918 sayılı Kanunun 36. maddesine göre belgesi geri alınmışken araç kullanana 200.000 TL, aracı veren işletene 40.000 TL idari para cezası uygulanır. Hangi ihlalde rapor istendiğini psikoteknik zorunlu hâller tablosunda bulabilirsiniz.
Kasko genel şartları ne diyor
Kasko, kendi aracınızdaki hasarı karşılayan isteğe bağlı bir sigortadır. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5 maddesi teminat dışında kalan zararları sayar. Sürücüyle ilgili iki bent var. Biri aracın gerekli sürücü belgesine sahip olmayan biri tarafından kullanılması, diğeri uyuşturucu ya da yönetmelikteki sınırın üzerinde alkol etkisinde kullanılması. Bu iki ihlalde kimliği gizlemek için kaza yerinden ayrılmak da ayrıca sayılıyor. Psikoteknik raporu bu listede de yok.
Genel şartların C.11 maddesi poliçeye ancak sigortalı aleyhine olmayan özel şart konulabileceğini söylüyor. Yine de ticari araç ve filo poliçelerinde ek sözleşmeler ve özel şartlar bulunabiliyor. Poliçenizin özel şartlar bölümünde sürücü nitelikleriyle ilgili bir ifade görürseniz, ne anlama geldiğini sigortacınıza yazılı olarak sorun. Böyle bir şartın geçerliliği somut poliçeye göre değerlendirilir, bu noktada hukuki destek almak doğru olur.
Raporsuz çalışmanın gerçek bedeli
Sigortanın ödeyip ödemeyeceği sorusu çoğu zaman asıl riskleri gölgede bırakıyor. Rapor eksikliğinin kesin ve ölçülebilir sonuçları başka yerde.
İdari para cezası
Ticari araç kullanan şoförün beş yılda bir psikoteknik raporu alması Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 34. maddesinin (e) bendi gereği zorunlu. Rapor yoksa ya da süresi dolmuşsa 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 26. maddesinin (e) bendindeki idari para cezası uygulanır. 2026’da uygulamada çoğunlukla 10.666 TL ile karşılaşılır, hangi tutarın uygulandığını tutanakta yazan madde gösterir. Bu ceza sigortadan da karşılanmaz, çünkü trafik sigortası genel şartlarının A.6 maddesi idari ve adli para cezalarını teminat dışında sayar. Ayrıntılar psikoteknik cezası sayfasında.
Taşımacının özen yükümlülüğü
4925 sayılı Kanunun 7. maddesi taşımacıya mevzuata uygun taşıtı nitelikli şoför ve personelle sefere gönderme, şoförlerin belgelerini araştırma ve bu konuda gereken özeni gösterme yükümlülüğü getirir. Aynı madde taşımacının yılda en az iki kez şoförlerinin ceza puanı durumunu öğrenmesini de ister. Raporu olmayan şoförü yola çıkaran firma bu yükümlülüğü yerine getirmemiş olur.
İşletenin hukuki sorumluluğu
2918 sayılı Kanunun 85. maddesine göre işleten ve aracın bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, sürücünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. Trafik sigortası bu sorumluluğu yalnızca poliçedeki limitler içinde karşılar. Limiti aşan zararda ya da ağır kusur nedeniyle rücu gündeme geldiğinde fatura firmaya ve sürücüye kalır. Böyle bir uyuşmazlıkta şoförün yasal belgelerinin eksik olması, firmanın gereken özeni gösterdiğini savunmasını zorlaştırabilir.
İddialar ve genel şartlar yan yana
| Sık duyulan iddia | Genel şartlarda ne var | Sonuç |
|---|---|---|
| Raporsuz şoförün kazasında trafik sigortası karşı tarafa ödemez | Sözleşmeden doğan itirazlar zarar görene karşı ileri sürülemez | Yanlış |
| Rapor yoksa sigortacı mutlaka firmaya rücu eder | Rücu sebepleri arasında psikoteknik raporu yok | Genel şartlara göre yanlış |
| Rapor yoksa kasko hasarı ödemez | A.5 teminat dışı hâllerde rapor yok | Genel şartlara göre yanlış, özel şartlar kontrol edilmeli |
| Ehliyeti iade bekleyen sürücü raporsuz kullanırsa sorun olmaz | El konulmuş ehliyetle sürüş rücu sebebi, kaskoda teminat dışı | Yanlış, risk gerçek |
| Raporsuz çalışmanın bir yaptırımı yok | İdari para cezası var, sigorta cezayı karşılamaz | Yanlış |
Sürücü ve firma için kısa kontrol listesi
- Raporun e-Devlet’teki kaydını ve bitiş tarihini kontrol edin, basılı kart geçerli sayılmaz.
- Yenilemeyi son haftaya bırakmayın, psikiyatri muayenesi için rapor tarihinden itibaren 45 gün tanınır.
- Ticari araç poliçenizin özel şartlarını okuyun, sürücü nitelikleriyle ilgili bir ifade varsa yazılı sorun.
- Ehliyeti iade bekleyen bir çalışanı rapor ve iade işlemi tamamlanmadan direksiyona oturtmayın.
Yenileme adımları psikoteknik belgesi yenileme, e-Devlet sorgusu e-Devlet’ten psikoteknik sorgulama yazısında. Ticari sürücü yükümlülüklerinin tamamı ticari araç psikoteknik sayfasında.
Merkezimizde rapor yenileme
2022’den bu yana Kaynarca’da hizmet veren merkezimizde değerlendirme ALG psiko-teknik sürücü değerlendirme sisteminde, psikoloğumuz Ceylan DEMİR eşliğinde yapılır ve testler kamera kaydıyla yürütülür. Uygulamada psikolog imzalı rapor aynı gün düzenlenir, psikiyatri muayenesinden sonra e-Devlet’e işlenir. Psikoteknik testleri kişinin algı, refleks ve konsantrasyonuna, cihazın norm değerlerine göre 60 dakika ila 90 dakika arasında sürer.
Pendik Denge Psikoteknik Merkezi İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlıdır. Kaynarca’da, E-5 yan yol üzerinde ve Marmaray Kaynarca istasyonuna yaklaşık 800 metre uzaklıktayız. Ticari sürücüler için kimlik ve ehliyet fotokopisi yeterlidir. Randevu için randevu sayfasını kullanabilir ya da 0549 493 42 43 numarasını arayabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Psikoteknik raporum yokken kaza yaptım, trafik sigortası karşı tarafın zararını öder mi?
Evet, öder.
2918 sayılı Kanunun 95. maddesine göre sigorta sözleşmesinden doğan ve tazminatı azaltan ya da kaldıran hâller zarar görene karşı ileri sürülemez. Sigortacı teminat limitleri içinde öder, rücu hakkı varsa bunu sonradan sigortalıya karşı kullanır.
Kasko, psikoteknik raporu olmadığı için hasarımı reddedebilir mi?
Genel şartlara göre bu tek başına bir ret sebebi değildir.
Kasko genel şartlarının teminat dışı hâlleri gerekli sürücü belgesi olmadan kullanımı, alkol ve uyuşturucuyu sayar, psikoteknik raporunu saymaz. Poliçenizin özel şartlarını ayrıca kontrol edin.
Sigorta şirketi raporsuz şoför yüzünden firmaya rücu edebilir mi?
Genel şartlarda bu, sayılan bir rücu sebebi değildir.
B.4 maddesi kast, ağır kusur, ehliyetsizlik, el konulmuş ehliyet, alkol ve uyuşturucu gibi hâlleri sayar. Kaza bu hâllerden birine giriyorsa rücu rapordan bağımsız olarak gündeme gelir.
Raporu olmayan şoför için ceza yazılır mı?
Evet, 4925 sayılı Kanunun 26/1-e bendine göre idari para cezası yazılır.
2026’da uygulamada çoğunlukla 10.666 TL ile karşılaşılır, hangi tutarın kime yazıldığını tutanak gösterir. İdari para cezaları trafik sigortasının teminatı dışındadır.
Ehliyetim geri alınmışken rapor almadan araç kullanırsam sigorta öder mi?
Karşı tarafın zararı yine ödenir, ama risk size döner.
Ehliyetine el konulmuş kişinin kullanması B.4 maddesinde rücu sebebidir, kasko da gerekli sürücü belgesi olmadan kullanımı teminat dışında tutar. Ayrıca 2918 sayılı Kanunun 36. maddesindeki ceza uygulanır.
Şoförümün raporunun geçerli olup olmadığını nasıl kontrol ederim?
e-Devlet kaydından kontrol edilir.
Şoförünüzden e-İmzalı Psikoteknik Değerlendirme Raporları Sorgulama hizmetindeki kaydın çıktısını isteyin. Basılı kartın yasal geçerliliği yoktur, bitiş tarihini kayıttan takip edin.
Kaynaklar
- Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, A.3, A.6 ve B.4 maddeleri
- Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları, A.5 ve C.11 maddeleri, SEDDK
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 36, 85 ve 95. maddeler
- 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu, 7 ve 26. maddeler
- Karayolu Taşıma Yönetmeliği, 34. madde
- e-Devlet, e-İmzalı Psikoteknik Değerlendirme Raporları Sorgulama
Son güncelleme 24 Eylül 2026 Editör iletişimi [email protected]
