Psikoteknik Belgesi Olmadan Araç Kullanma Cezası 2026, Kaç TL, Araç Bağlanır mı

Psikolog Ceylan DEMİR tarafından incelendi İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı merkez

Güncelleme notu 24 Eylül 2026 tarihinde 4925 sayılı Kanun 2026 idari para cezası tutarları ve 7574 sayılı Kanunla değişen 2918 sayılı Kanunun 36. maddesine göre baştan yazıldı.

Psikoteknik raporu olmadan ticari araç kullanan şoföre 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun 26. maddesine göre idari para cezası yazılır. Hususi aracını kullanan ve ehliyetine el konulmamış bir sürücü için böyle bir ceza yok. Ehliyeti geri alınmış biri psikoteknik yapmadan direksiyona geçerse bambaşka bir madde devreye girer ve ceza tutarı 200.000 TL’ye çıkar.

Bu yazıda sürücülerin gerçekten sorduğu soruları sırayla cevaplıyoruz. Belgem yok, ceza yer miyim? Kaç TL? Aracım bağlanır mı? Süresi geçmiş raporla yakalanırsam ne olur? Ceza bana mı yazılır, firmaya mı? SRC de yoksa?

Kimler ceza riski taşır, ticari şoför ile ehliyeti alınan sürücü ayrımı

“Psikoteknik cezası” diye aranan şey aslında iki ayrı durumdur. Dayanakları da tutarları da farklı.

• Ticari şoför. Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamındaki bir taşıtı, yani kamyon, tır, otobüs, minibüs, yetki belgesine kayıtlı kamyonet ya da servis aracını süren şoförün beş yılda bir alınmış psikoteknik raporu olmalıdır (KTY md. 34/1-e). Rapor yoksa ya da süresi dolmuşsa 4925 sayılı Kanuna göre ceza yazılır.
• Ehliyeti geri alınan sürücü. Ters yön, drift, alkolde üçüncü tespit gibi hâllerde belge ancak psikoteknik raporuyla iade edilir. Bu kişi rapor almadan, belgesi eline geçmeden araç kullanırsa 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 36. maddesi uygulanır.

Kendi otomobiliyle işe giden, belgesine el konulmamış bir sürücüden yol kontrolünde psikoteknik raporu istenmez. İstanbul’da taksi ve dolmuş gibi belediye sınırları içindeki taşımada ise şartları İBB düzenler, şoför kartı için psikoteknik değerlendirmeye dayalı rapor aranır. Ayrıntısı taksi şoförü psikoteknik yazısında.

2026 tutarları, psikoteknik, SRC ve işletici

7546 sayılı Kanunla 4925 sayılı Kanunun 26. maddesindeki cezalar alt ve üst sınırlı hâle geldi. Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin 67/A maddesi cezanın alt sınırdan verilmesini öngörür, sınırlar da her yıl yeniden değerleme oranıyla artar. Aşağıdaki tablo 2026 yılı alt sınırlarını gösteriyor.

4925 sayılı Kanundaki tutarlar Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının 2026 tablosundaki alt sınırlardır. 2918 sayılı Kanunun 36. maddesindeki tutarlar ise 7574 sayılı Kanunla 2026’da doğrudan kanuna yazıldı.

Tutanakta neden farklı rakamlar görülebilir

26. maddenin (e) bendi üç cümleden oluşur ve her cümlenin tutarı ayrıdır. Yönetmelik, psikoteknik eksikliğinde bu üç cümleden hangisinin uygulanacağını açıkça yazmıyor. Bentte anılan 4925 sayılı Kanunun 7/2 maddesi taşımacıya “nitelikli şoför” sefere gönderme yükü verdiği için en yaygın okuma ikinci cümle, yani 2026 yılı için 10.666 TL’lik cezadır. İnternette gördüğünüz 6.274 TL ya da 21.333 TL’lik ceza rakamları da aynı bentten gelir.

Kısacası kesin cevabı tutanak verir. Tutanakta yazan madde, bent ve tutar esastır. Elinize bir tutanak geçtiyse önce bu satırı okuyun, ödeme ya da itiraz kararını ondan sonra verin.

Ceza şoföre mi firmaya mı yazılır

Metne bakınca sorumluluk önce firmada. 4925 sayılı Kanunun 26/1-e bendi “taşımacılara” hitap eder, Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin 40/28 maddesi de yetki belgesi sahibini 34. maddedeki nitelikleri taşıyan şoför çalıştırmakla yükümlü tutar.

Öte yandan yönetmeliğin 34/2 maddesi “aykırı hareket edenlere” dediği için denetimlerde şoför adına da tutanak düzenlendiği görülüyor. Kendi kamyonetiyle yetki belgesi alıp çalışan esnafta bu ayrım zaten ortadan kalkar, taşımacı da şoför de aynı kişidir.

Firmalar için pratik sonuç şu. Raporu dolmuş şoförü sefere göndermek, tutanağın hem firma hem şoför adına düzenlenmesi riskini doğurur.

Psikoteknik belgem yok, aracım bağlanır mı

Hayır. 4925 sayılı Kanunda da Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nde de psikoteknik raporu eksikliği için aracın trafikten men edileceğine dair bir hüküm yok. Yaptırım idari para cezasıdır.

Bir örnekle düşünelim. Kaynarca’da sabah yapılan bir yol kontrolünde yetki belgeli bir kamyonet durduruluyor. Şoförün ehliyeti, SRC belgesi ve ruhsatı yerinde, ama e-Devlet’teki psikoteknik raporu dört ay önce dolmuş. Bu şoföre ceza tutanağı düzenlenir, kamyonet otoparka çekilmez.

Aynı denetimde başka bir eksik çıkarsa tablo değişir. Şoförün ehliyeti geri alınmış hâldeyse araç ona bırakılmaz. Taşıt belgesine kaydı olmayan ya da sigortası bulunmayan araç da psikoteknik yüzünden değil, bu eksikler yüzünden yolda kalabilir.

Süresi geçmiş raporla yakalanırsam

Süresi geçmiş rapor, denetimde hiç rapor yokmuş gibi değerlendirilir. Yönetmelik raporun beş yılda bir alınmasını şart koşar. Bitiş tarihinden bir gün sonra direksiyonda olan şoför de raporsuz sayılır ve aynı ceza uygulanır. Ek süre ya da “yenileme sürecindeyim” istisnası yok.

Rapor e-imzayla düzenlenir ve e-Devlet’teki e-İmzalı Psikoteknik Değerlendirme Raporları Sorgulama hizmetinden görülür. Denetimde esas alınan bu elektronik kayıttır, cüzdandaki basılı kart tek başına geçerlilik sağlamaz.

Beş yıllık takvimi kaçırmamak için

1. e-Devlet’ten rapor tarihinize bakın, beş yıl ekleyip bitiş gününü telefonunuza not edin.
2. Bitişten en az bir ay önce randevu alın. Testin kendisi 60 ila 90 dakika sürer, ardından psikiyatri onayı gelir.
3. Raporla birlikte 45 gün içinde bir psikiyatri uzmanına başvurun. Bu süreyi kaçıran kişi 6 ay boyunca yeniden teste kabul edilmez (Karayolları Trafik Yönetmeliği md. 79).
4. Onaydan sonra kaydın e-Devlet’te göründüğünü kendiniz kontrol edin.

Filo yöneten firmalar için tek bir tablo yeter. Şoför adı, SRC bitişi, psikoteknik bitişi ve takograf kartı tarihi aynı satırda durursa kimse son güne kalmaz. Hesap ayrıntısı psikoteknik belgesi kaç yıl geçerlidir yazısında, yenileme adımları psikoteknik yenileme yazısında.

SRC belgesi de yoksa ne olur

SRC ile psikoteknik ayrı belgelerdir ve yönetmelikte ayrı bentlerde aranır. Şoförde ikisi birden eksikse iki ayrı ceza gündeme gelir. 2026 yılı için SRC belgesi olmadan taşıt kullanan şoföre 4.392 TL, onu çalıştıran işleticiye 10.666 TL idari para cezası yazılır.

SRC cezası için kanunda bir sınır da var. Aynı kabahat için 48 saat geçmeden ikinci bir ceza verilmez. Bu kural SRC’nin de içinde olduğu sayılı bentler için geçerlidir, psikoteknik cezasının dayandığı (e) bendi bu listede yer almıyor. İki belgenin farkını psikoteknik ve SRC farkı yazısında karşılaştırdık.

Ehliyeti geri alınmışken psikoteknik yapmadan araç kullanmak

Burada rakamlar çok daha büyük. 7574 sayılı Kanundan sonra birçok ihlalde ehliyet süre dolunca kendiliğinden geri gelmiyor, psikoteknik raporu ve ödenmiş cezalar isteniyor. Süre bitti diye belgesini teslim almadan direksiyona geçen sürücü, belgesi geri alınmış hâlde araç kullanmış sayılabilir.

2918 sayılı Kanunun 36. maddesine göre belgesi geri alınmışken ya da iptal edilmişken araç kullanana 200.000 TL, aracın kullanılmasına izin veren işletene tescil plakası üzerinden 40.000 TL idari para cezası verilir. Kanunun 118. maddesi de geri alma süresi içinde araç kullananı aynı fıkraya bağlar.

Araç bu durumda da kendiliğinden bağlanmaz. Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 125/1-g maddesine göre sürücü araç sürmekten men edilir, araç sahibine, işletene ya da onların uygun gördüğü geçerli belgeli bir sürücüye teslim edilir. Teslim alacak kimse gelmezse araç muhafaza altına alınır. Bu konuyu ehliyet geri alınmışken araç kullanma cezası sayfasında ayrıca anlattık.

Moto kuryeler için 1 Ocak 2027

P1 ya da P2 yetki belgesine kayıtlı motosiklet ve mopedlerle çalışan kuryelerden psikoteknik raporu, SRC belgesi ve kurye faaliyet belgesi 1 Ocak 2027’ye kadar aranmıyor. Dayanak Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin geçici 2. maddesi, son olarak 16.05.2026 tarihli Resmî Gazete’de değişti. Bugün bu kuryelere psikoteknik yokluğundan ceza yazılmaz.

Ocak ayı gelince durum değişecek ve rapor diğer ticari şoförlerde olduğu gibi aranacak. Son haftalara kalan kurye, 45 günlük psikiyatri süresi de araya girince yeni yıla raporsuz başlayabilir. Kurye tarafının ayrıntısı moto kurye psikoteknik zorunlu mu yazısında.

Cezaya itiraz ve ödeme süresi

4925 sayılı Kanuna göre verilen idari para cezaları tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir. İtiraz etmek isteyen kişi, Kabahatler Kanunu’nun 27. maddesine göre tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurur. Bu bölüm genel bilgidir, dosyanıza özgü durumu bir avukatla konuşun.

Denetim günü raporunuz geçerli olduğu hâlde kayıt e-Devlet’te görünmüyorsa, raporu düzenleyen merkezden ve İl Sağlık Müdürlüğünden yazılı bilgi isteyin. Kaydın neden görünmeyebileceğini psikoteknik e-Devlet’te görünmüyor yazısında anlattık.

Raporu Pendik’te yenilemek

Pendik Denge Psikoteknik Merkezi Kaynarca’dadır ve İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlıdır. ALG psiko-teknik sürücü değerlendirme sisteminde 12 test uygulanır. Testleri Psikolog Ceylan DEMİR yürütür ve raporu imzalar. Psikoteknik testleri kişinin algı, refleks ve konsantrasyonuna, cihazın norm değerlerine göre 60 dakika ila 90 dakika arasında sürer.

Ticari şoför yenilemesi için kimlik ve ehliyet fotokopisi yeterlidir. Olumsuz sonuçlanan rapora 30 gün içinde il sağlık müdürlüğüne itiraz edilebilir, itiraz edilmezse kişi 2 yıl boyunca yeniden teste alınmaz. Süreç için psikoteknik belgesi nasıl alınır yazısına bakabilir, randevu için randevu sayfasını kullanabilir ya da 0549 493 42 43 numarasını arayabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Son güncelleme 24 Eylül 2026 Editör iletişimi [email protected]