Psikolog Ceylan DEMİR tarafından incelendi İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı merkez
Güncelleme notu 24 Eylül 2026 tarihinde 4 sayılı Cetvele göre test cihazında aranan norm onayı ve TSE/CE şartı ile değerlendirmenin asgari 1 saatlik süresi eklendi, psikoteknik ve psikiyatri istenen hâller 2918 sayılı Kanunun güncel metnine göre düzeltildi. Yine 24 Eylül 2026’da yalnızca Resmî Gazete ve mevzuat.gov.tr metinlerine dayanan “Psikoteknik ne zaman zorunlu oldu” tarihçesi ve buna ilişkin soru eklendi. Aynı gün merkez denetiminin sıklığı, 4 sayılı Cetvelin 20. maddesine göre yılda en az iki kez olarak düzeltildi.
Kısa cevap
Psikoteknik değerlendirmenin yasal dayanağı nedir?
Psiko-teknik değerlendirme, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne ve 7574 sayılı Kanun ile gelen değişikliklere dayanır. Merkezler İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylanır, ruhsatlandırılır ve yılda en az iki kez denetlenir. Pendik Denge Psikoteknik Merkezi de bu kapsamda psikoteknik test yapmaya ve rapor düzenlemeye yetkilidir.
Kısa özet
- 7574 sayılı Kanun psikoteknik zorunluluğunun kapsamını belirgin biçimde genişletti.
- Ehliyet iadesi süre esaslı olmaktan çıkıp yeterlilik esasına bağlandı.
- Merkezler İl Sağlık Müdürlüğü tarafından yetkilendirilir ve yılda en az iki kez denetlenir.
- Rapor e-imzalı düzenlenir, psikiyatri onayından sonra e-Devlet’e işlenir.
- Sonuca 30 gün içinde il sağlık müdürlüğüne itiraz edilebilir.
İçindekiler
- Psikoteknik ne zaman zorunlu oldu
- 7574 sayılı Kanun ile gelen düzen
- Ticari sürücülerde periyodik zorunluluk
- Merkezlerin yetkilendirilmesi ve denetimi
- Kayıt ve arşiv yükümlülüğü
- Değerlendirme odası ve cihaz koşulları
- Kullanılan testlerin taşıması gereken nitelikler
- Rapor, psikiyatri muayenesi ve e-Devlet
- Değerlendirmede incelenen sürücü özellikleri
- İtiraz yolu
Psiko-teknik değerlendirmenin yasal çerçevesi 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne dayanır. Değerlendirmenin amacı, sürücünün güvenli araç kullanmasını sağlayan zihinsel ve psikomotor yetenek düzeylerini bilimsel yöntemlerle ölçmektir.
27.02.2026 tarihli ve 33181 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7574 sayılı Kanun, bu çerçeveyi kapsamlı biçimde genişletti. Psikoteknik artık yalnızca ticari sürücüler ile alkol ve uyuşturucu tekrarlarıyla sınırlı değil; ağır ve bilinçli trafik ihlallerinde de açık bir kanuni zorunluluktur.
Psikoteknik ne zaman zorunlu oldu
Psikoteknik tek bir tarihte zorunlu hâle gelmedi, bugünkü düzen Resmî Gazete’de yayımlanan birkaç adımla kuruldu. Tabloda yalnızca Resmî Gazete ve mevzuat.gov.tr metinlerinden doğrulanan tarihler var.
| Tarih | Dayanak | Ne değişti |
|---|---|---|
| 08.01.2018 | Karayolu Taşıma Yönetmeliği, 30295 sayılı Resmî Gazete | 34. maddenin birinci fıkrasının (e) bendi, yönetmelik kapsamındaki taşıtları kullanan şoförlerin psiko-teknik açıdan sağlıklı olduklarını gösteren raporu her beş yılda bir almasını şart koştu. |
| 10.01.2020 | Karayolu Taşıma Yönetmeliği değişikliği, 31004 sayılı Resmî Gazete | 34. maddenin ikinci fıkrası yeniden yazıldı, raporsuz şoföre 4925 sayılı Kanunun 26/1-e bendindeki idari para cezası bağlandı. |
| 21.03.2020 | Karayolları Trafik Yönetmeliği değişikliği, 31075 sayılı Resmî Gazete | 79. madde yeniden yazıldı. Rapor e-imzayla düzenlenir, psikiyatri uzmanına 45 gün içinde başvurulur, rapora 30 gün içinde il sağlık müdürlüğüne itiraz edilir. 4 sayılı Cetvele test odası kamerası şartı eklendi. |
| 15.05.2025 | Karayolu Taşıma Yönetmeliği değişikliği, 32901 sayılı Resmî Gazete | Kurye işletmeciliği ve kuryelerde aranan şartlar yönetmeliğe girdi. P1 ve P2 taşıtlarını süren şoförler için geçici 2. maddeye 12. fıkra eklenerek geçiş süresi tanındı. |
| 01.10.2025 | Karayolu Taşıma Yönetmeliği değişikliği, 33034 sayılı Resmî Gazete | Kuryelerdeki geçiş, psikoteknik raporunu düzenleyen 34/1-e bendini de kapsayacak biçimde genişletildi. |
| 27.02.2026 | 7574 sayılı Kanun, 33181 sayılı Resmî Gazete | Ters yön, saldırı amaçlı takip, kırmızı ışık tekrarı, drift, izinsiz yarış gibi ağır ihlallerde ehliyet iadesi psikoteknik değerlendirmeye bağlandı. Kanunun kabul tarihi 12.02.2026, bu hükümler yayım tarihinde yürürlüğe girdi. |
| 16.05.2026 | Karayolu Taşıma Yönetmeliği değişikliği, 33255 sayılı Resmî Gazete | Kuryelerdeki geçiş süresi 1 Ocak 2027’ye uzatıldı. |
| 31.07.2026 | 7590 sayılı Kanun, 33326 sayılı Resmî Gazete | Aday sürücülüğü düzenleyen ek 17. madde yeniden yazıldı. Aday sürücü belgesi iptal edilen kişinin kursa başlayabilmesi için psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi şart oldu. |
| 01.01.2027 | Karayolu Taşıma Yönetmeliği geçici 2. madde, 12. fıkra | P1 ve P2 yetki belgeli taşıtlarla çalışan kuryelerden psikoteknik raporu, SRC KURYE ve kurye faaliyet belgesi aranmaya başlar. |
İnternette sık geçen 30 Haziran 2021 tarihinin Resmî Gazete’de bir karşılığı görünmüyor. Karayolu Taşıma Yönetmeliği ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinin güncel metinlerindeki 2021 tarihli değişikliklerin hiçbiri psikoteknikle ilgili değil. Ticari şoförde raporun yazılı dayanağı 2018’den beri yürürlükteki 34/1-e bendi, cezanın dayanağı 2020 değişikliğidir. Kuryelerdeki geçişin ayrıntıları moto kurye psikoteknik zorunlu mu yazısında, aday sürücülük kuralları stajyer ehliyet iptali sayfasında.
7574 sayılı Kanun ile gelen düzen
Kanun, sürücü belgesinin iadesini süre dolumuna bağlı olmaktan çıkarıp yeterlilik temelli bir denetime bağladı. Değerlendirme, dikkat, algı, tepki süresi, psikomotor koordinasyon ve risk kontrol kapasitesinin ölçüldüğü bir kamu güvenliği filtresi olarak konumlandırıldı.
Zorunluluğun kapsamı dört grupta toplanabilir.
| Grup | Kapsam | Aranan şart |
|---|---|---|
| Yalnızca psikoteknik | Otoyolda ters yön, saldırı amaçlı takip, kırmızı ışıkta 3 ile 5. ihlal, motosikletle tek teker ve akrobatik sürüş, izinsiz yarış | Psiko-teknik değerlendirme, cezaların ödenmesi |
| Psikoteknik ve psikiyatri | Alkolde 3 ve sonrası, otomobille drift, çakarın 1 yıl içinde tekrarı, hız nedeniyle 5. geri alma, aynı yıl ikinci kez 100 ceza puanı, kırmızı ışıkta 6. ihlal sonrası yeniden belge | Psikoteknik ile birlikte psikiyatri uzmanı muayenesi |
| İlk seferde yalnızca cezalar | Makas, konvoy, ambulansa yol vermede ilk geri alma, ilk çakar tespiti, alkol ya da madde ölçümünü reddetme | Cezaların ödenmesi, tekrar ya da iptalde psikoteknik |
| Belgesi iptal edilenler | 46, 55, 66, 67 ve 70. maddeler kapsamında 5 yılda 2. kez geri alınma, uyuşturucu ve diğer iptal hâlleri | Bekleme süresi, cezaların ödenmesi, psikoteknik, gerekli hâllerde psikiyatri ya da sağlık kurulu raporu, sürücü kursu ve sınav |
Hangi maddede hangi sürenin uygulandığını madde madde görmek için psikoteknik zorunlu hâller yazımıza bakabilirsiniz.
Ticari sürücülerde periyodik zorunluluk
Karayolu Taşıma Yönetmeliği gereği ticari araç sürücülerinin psiko-teknik açıdan uygun olduklarını gösteren raporu beş yılda bir yetkili merkezlerden almaları gerekir. Kamyon, tır, otobüs, minibüs, kamyonet, panelvan ve taksi bu kapsamdadır. Süresi dolan raporla ticari araç kullanılması idari para cezasına konu olur.
Merkezlerin yetkilendirilmesi ve denetimi
Psiko-teknik değerlendirme merkezi açmak isteyen kişi İl Sağlık Müdürlüğü’ne başvurur. Başvuru dosyasında istenen belgeler şunlardır.
- Açma talebini içeren dilekçe
- Merkezde görev alacak psikoloğun onaylı diploma örneği
- Merkezin onaylı krokisi
- Kullanılacak bilgisayar destekli testlerin Türkiye normlarına uygun olduğunu gösteren belge
- Psikoloğun testleri uygulama yeterliliğini gösteren cihaz eğitimi sertifikası
Koşullar tamamlandıktan sonra İl Sağlık Müdürlüğü’nce görevlendirilen komisyon yerinde inceleme yapar; uygun bulunursa çalışma izni verilir ve psikoloğa yetki belgesi düzenlenir. 4 sayılı Cetvelin 20. maddesine göre merkezler, olağan dışı denetimler hariç yılda en az iki kez İl Sağlık Müdürlüğü tarafından denetlenir. Bu nedenle merkezimiz, İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı bir psiko-teknik değerlendirme merkezi olarak tanımlanır.
Kayıt ve arşiv yükümlülüğü
Merkezler, uygulanan testlerin takip edilebilmesi, arşivlenmesi ve denetlenebilmesi için kayıtları saklamak zorundadır. Psikoteknik kayıt defteri, değerlendirme raporlarının tutulduğu dosya ve denetim defteri bulundurulması gerekir. Bu yükümlülük, sonuca itiraz edilmesi hâlinde geçmiş kayıtların incelenebilmesini de sağlar.
Değerlendirme odası ve cihaz koşulları
Merkezin onaylı psiko-teknik test cihazına ve hizmete uygun çalışma mekânına sahip olması gerekir. Değerlendirme odası genel çalışma alanlarından ayrı olmalı; ışık, ses ve ısı koşulları uygun, duvarları açık renk, dikkat dağıtacak nesnelerden arındırılmış olmalıdır. Kamera açıları da usule uygun konumlandırılır.
Kullanılan testlerin taşıması gereken nitelikler
Değerlendirmede kullanılan testlerin uluslararası ölçme standartlarını karşılaması beklenir.
- Nesnel, geçerli ve güvenilir olması, puanlamanın standart ölçütlere dayanması
- Ayırt edici ve kapsamlı olması, uygulamada kullanışlı olması
- Türkçeye ve Türkiye normlarına uyarlanmış olması
- Bilgisayar destekli olması, verilerin otomatik kaydedilmesi ve yönergelerin standart olması
- Test bulgularının değiştirilmesini önleyen bir denetim mekanizmasının bulunması
Cihazın kendisi için de açık şartlar var. 4 sayılı Cetvel test cihazını, norm onayı almış, TSE/CE belgeli, bilgisayar tabanlı bir sistem olarak tanımlar. Cetvelin 13. maddesine göre testlerin tamamı uygulanır, kısaltılmış form kullanılamaz. 18. maddeye göre de değerlendirmenin asgari süresi 1 saattir. Sitemizde yazan 60 ila 90 dakikalık süre bu kuralla uyumludur, aradaki fark kişinin algı, refleks ve konsantrasyonundan doğar. Ayrıntıları psikoteknik test sistemleri yazısında anlattık.
Merkezimizde ALG psiko-teknik cihazında 12 test uygulanır; süre 60 ila 90 dakikadır ve bilgisayar bilgisi gerekmez.
Rapor, psikiyatri muayenesi ve e-Devlet
Test sonuçları standart formatta alınır; her uyarana verilen tepkiler ile performansın kalitesi, tutarlılığı ve hızı ayrı ayrı belirtilir, grafikler rapora eklenir. Rapor, sürücü özelliklerine ilişkin bulguların değerlendirildiği bölümlerden oluşur ve kişinin sürücülük açısından riskli olup olmadığını gösterir.
Sonuçlar e-imzalı rapor olarak düzenlenir ve iki nüsha verilir. Rapor, gerekli hâllerde psikiyatri uzmanına sunulur. Psikiyatri uzmanı, ruh sağlığına ilişkin sağlık şartlarını ve psikoteknik bulgularını birlikte değerlendirerek nihai raporu verir. Onaydan sonra belge e-Devlet sistemine işlenir; basılı bir psikoteknik kartın yasal geçerliliği yoktur.
Psikiyatri muayenesi, psiko-teknik değerlendirmeden ayrı bir işlemdir ve paket hizmet olarak sunulamaz. Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 79. maddesine göre rapor tarihinden itibaren 45 gün içinde psikiyatri uzmanına başvurulmazsa kişi altı ay boyunca yeniden teste alınmaz.
Değerlendirmede incelenen sürücü özellikleri
Mevzuat, ölçülecek yetenek alanlarını iki başlıkta toplar. Birincisi zihinsel yetenek ve beceriler, ikincisi psikomotor yetenek ve becerilerdir.
- Dikkat, araç kullanırken dikkatin ne kadar süre korunabildiği ölçülür
- Anlama ve muhakeme, sözel olmayan testlerle analitik düşünme becerisi değerlendirilir
- Hız ve mesafe algılama, ilerideki tehlikenin fark edilmesi ve hedefe kadar geçecek sürenin hesaplanması incelenir
- Geniş görüş alanı içinde uyaran fark etme, eş zamanlı uyaranları işleme kapasitesi ölçülür
- Şekil algılamada görsel süreklilik, trafik işaretleri üzerinden algı sürekliliği değerlendirilir
- Tepki hızı, karar verme ve motor tepki süreleri ayrı ayrı incelenir
- Koordinasyon düzeyi, el ve ayak hareketlerinin uyumu ile hız ve doğruluk ölçülür
Sonuçlar, Türkiye normlarına göre hazırlanmış norm çalışması üzerinden yorumlanır. Değerlendirmede yalnızca doğru tepki sayısı değil, tepkilerin tutarlılığı ile hız ve kalite arasındaki denge de dikkate alınır.
İtiraz yolu
Sonuca itiraz etmek isteyen kişi, 30 gün içinde raporu düzenleyen kuruluşun bağlı olduğu İl Sağlık Müdürlüğü’ne dilekçeyle başvurur. Müdürlük, testin bir gözlemci eşliğinde yinelenmesine karar verebilir. İlk ve ikinci rapor arasında fark bulunursa dosya, her iki raporda adı geçmeyen bir psikolog ve bir psikiyatri uzmanından oluşan komisyonca incelenir. Usulsüz rapor düzenleyenler hakkında işlem yapılır.
Belgenin nasıl alındığını psikoteknik belgesi sayfamızda, ehliyet iadesindeki rolünü ise ehliyet kaptırma ve psikoteknik belgesi yazımızda anlattık.
Sık sorulan sorular
Psikoteknik değerlendirmeyi kimler yapabilir?
Yalnızca İl Sağlık Müdürlüğü tarafından yetkilendirilmiş merkezlerde görevli psikologlar yapabilir.
Merkezin onaylı test cihazı, uygun fiziki koşulları taşıyan ayrı bir değerlendirme odası ve Türkiye normlarına uyarlanmış test sistemi bulunmalıdır. Sürücü kursları ve danışmanlık firmaları rapor düzenleyemez.
7574 sayılı Kanun psikoteknik açısından neyi değiştirdi?
Psikoteknik zorunluluğunu belirli sürücü gruplarının ötesine taşıyıp ağır ihlalleri de kapsama aldı.
Ters yönde araç kullanma, saldırı amaçlı takip, çoklu kırmızı ışık ihlali, tekrarlayan ağır hız ihlalleri, drift ve izinsiz yarış gibi davranış temelli ihlallerde değerlendirme açık kanuni şart hâline geldi. Bazı hâllerde ayrıca psikiyatri uzmanı muayenesi aranır.
Rapor sonucuna itiraz edebilir miyim?
Evet, sonuca 30 gün içinde il sağlık müdürlüğüne dilekçeyle itiraz edebilirsiniz.
İl Sağlık Müdürlüğü, testin gözlemci eşliğinde yinelenmesini isteyebilir. İki rapor arasında fark çıkarsa konu, her iki raporda adı geçmeyen bir psikolog ve bir psikiyatri uzmanından oluşan komisyonda incelenir.
Psikoteknik ne zaman zorunlu oldu?
Ticari şoförler için yazılı dayanak 2018’den beri var.
08.01.2018 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliği, 34/1-e bendiyle şoförlerden her beş yılda bir psiko-teknik rapor istedi; 10.01.2020 değişikliği raporsuz şoföre idari para cezası bağladı. Ağır ihlallerde iade şartı 27.02.2026’da 7574 sayılı Kanunla geldi, moto kuryelerde rapor 1 Ocak 2027’den itibaren aranacak.
Psikoteknik raporu kaç yıl geçerlidir?
Ticari taşımacılık için düzenlenen rapor beş yıl geçerlidir.
Süre dolduğunda rapor geçersiz hâle gelir ve yeniden değerlendirme yapılması gerekir. Ehliyet iadesi için alınan raporlarda ise geçerlilik, işlemin yapıldığı trafik biriminin dosyayı sonuçlandırmasına göre değerlendirilir.
Kaynaklar
- Karayolları Trafik Yönetmeliği, 79. madde ve 4 sayılı Cetvel
- 7574 sayılı Kanun, 27.02.2026 tarihli ve 33181 sayılı Resmî Gazete
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu
- Karayolu Taşıma Yönetmeliği, 34. madde ve geçici 2. madde
- Karayolu Taşıma Yönetmeliği, 08.01.2018 tarihli ve 30295 sayılı Resmî Gazete
- Karayolu Taşıma Yönetmeliği değişikliği, 10.01.2020 tarihli ve 31004 sayılı Resmî Gazete
- Karayolları Trafik Yönetmeliği değişikliği, 21.03.2020 tarihli ve 31075 sayılı Resmî Gazete
- Karayolu Taşıma Yönetmeliği değişikliği, 15.05.2025 tarihli ve 32901 sayılı Resmî Gazete
- Karayolu Taşıma Yönetmeliği değişikliği, 01.10.2025 tarihli ve 33034 sayılı Resmî Gazete
- Karayolu Taşıma Yönetmeliği değişikliği, 16.05.2026 tarihli ve 33255 sayılı Resmî Gazete
- 7590 sayılı Kanun, 31.07.2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete
Son güncelleme 24 Eylül 2026 Editör iletişimi [email protected]
