Stajyer Ehliyet İptali, Aday Sürücü Belgesini İptal Ettiren Hâller ve Psikoteknik

Psikolog Ceylan DEMİR tarafından incelendi İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı merkez

Güncelleme notu 24 Eylül 2026 tarihinde 7590 sayılı Kanunla yeniden yazılan 2918 sayılı Kanunun ek 17. maddesi, aynı Kanunun 36, 46, 47, 48 ve 51. maddeleri ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinin ek 3 ve 79. maddeleri karşılaştırılarak hazırlandı.

Halk arasında stajyer ehliyet denen dönemin kanundaki adı aday sürücülüktür. İlk kez ehliyet alan herkes ve belgesi iptal edildikten sonra yeniden ehliyet alan herkes, belgenin alındığı tarihten itibaren iki yıl aday sürücü sayılır. Bu iki yılda kurallar deneyimli sürücülere göre daha sıkıdır ve bazı ihlaller belgeyi geri aldırmakla kalmaz, doğrudan iptal ettirir.

31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren değişiklikle iptal hâlleri ve yeniden ehliyet şartları ilk kez kanun metninin içine yazıldı. Aşağıda hangi ihlalin belgeyi iptal ettirdiğini, iptalden sonra psikoteknik ve psikiyatri adımının nerede durduğunu ve kursa dönüş sırasını tek tek anlattık.

Aday sürücülük kime ve ne kadar süre uygulanır?

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun ek 17. maddesi, 24 Temmuz 2026’da kabul edilen 7590 sayılı Kanunun 5. maddesiyle yeniden yazıldı. Değişiklik 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girdi. Maddenin 2013’teki ilk hâli ayrıntıları yönetmeliğe bırakıyordu, yeni metin kuralları doğrudan kanunda sayıyor.

Kanuna göre iki grup aday sürücüdür.

• İlk defa sürücü belgesi alanlar
• Belgesi herhangi bir nedenle iptal edilip yeniden belge almaya hak kazananlar

Süre iki yıldır ve belgenin alındığı tarihten başlar. İkinci grup sık gözden kaçıyor. Alkol, drift ya da başka bir nedenle belgesi iptal edilmiş, kurs ve sınavla yeniden ehliyet almış bir sürücü, yıllarca araç kullanmış olsa bile yeni belgesiyle iki yıl daha aday sürücü kurallarına tabidir.

Stajyer ehliyet hangi hâllerde iptal edilir?

Ek 17. madde, aday sürücülük süresi içinde aşağıdaki dört durumdan birinin gerçekleşmesini iptal sebebi sayar. İptal işlemini kanunun 6. maddesinde sayılan trafik görevlileri yapar.

Geri alma gerektiren ihlal

(a) bendi en geniş olanıdır. Deneyimli bir sürücünün belgesini 30, 60 ya da 90 gün geri aldıran her ihlal, aday sürücüde iptal sonucunu doğurur. Kanunun güncel metnine göre makas atma, otoyolda ya da şehir dışı bölünmüş yolda ters yön ve konvoyla yol kesme 60 gün, bir yıl içinde üçüncü kırmızı ışık ihlali 30 gün, kırmızı ışıkta kazaya sebep olmak 60 gün geri almaya bağlanmış durumda. Hızda ise yerleşim yeri içinde sınırı 46 km/s ve daha fazla, yerleşim yeri dışında 51 km/s ve daha fazla aşan sürücünün belgesi geri alınır. Ayrıntılar kırmızı ışık ihlali, makas atma ve hız ihlali sayfalarında.

75 ceza puanı

Deneyimli sürücüde belgeyi geri aldıran eşik 100 puandır. Aday sürücüde kanun “75 ceza puanının aşılması” ifadesini kullanır ve sonucu iptaldir. Puanın nasıl biriktiğini ve e-Devlet’te nasıl izleneceğini aday sürücü ceza puanı sayfasında anlattık.

0,20 promil sınırı

Deneyimli sürücüler için hususi otomobilde yaptırım sınırı 0,50 promildir, diğer araçlarda alt sınır 0,21 olarak uygulanır (2918 sayılı Kanun md. 48). Aday sürücüde araç türüne bakılmaz, 0,20 promilin üzerindeki her tespit belgeyi iptal ettirir. “Bir kadeh sınırın altında kalır” düşüncesi stajyer ehliyet için geçerli değildir. Alkolde yeniden ehliyet yolu alkol ve psikoteknik belgesi sayfasında.

Üçüncü tekrarda iptal getiren kurallar

Bu bentteki kurallar tek seferde belgeyi etkilemez, üçüncü ihlalde iptal getirir.

• 53. maddenin ikinci fıkrası. Sağa ve sola dönüşlerde yayalara, bisiklet ve elektrikli skuter kullananlara, sola dönüşte sağdan ve karşıdan gelen trafiğe ilk geçiş hakkını vermek.
• 74. madde. Görevli ya da ışıklı işaret bulunmayan yaya ve okul geçitlerinde, işaretli kavşak giriş ve çıkışlarında yavaşlayıp yayaya durarak yol vermek.
• 78. madde. Emniyet kemeri, koruma başlığı ve gözlüğü, çocuk bağlama sistemi gibi koruyucu sistemleri usulüne uygun kullanmak.

Kanun bu kurallardan herhangi birinin üç kez ihlal edilmesinden söz eder. Farklı kurallardaki tutanakların nasıl sayılacağı konusunda tereddüdünüz varsa trafik biriminden teyit edin. Puan öngören her tutanak ayrıca 75 sınırına da eklenir.

Yönetmelikteki eski liste

Karayolları Trafik Yönetmeliğine 2015’te eklenen ek 3. madde aynı konuyu kendi listesiyle düzenliyordu. O listede kırmızı ışık ve hız kuralının üç kez çiğnenmesi de iptal sebebi olarak sayılıyor. mevzuat.gov.tr’deki yönetmelik metni, bu yazının hazırlandığı 24 Eylül 2026’da henüz kanundaki yeni sıralamaya göre değiştirilmemişti. İki metin arasında fark kalan bir durumdaysanız dosyanıza hangisinin uygulandığını trafik biriminden yazılı olarak sorun.

İptalden sonra yeniden ehliyet nasıl alınır?

Aday sürücü belgesi iptal edilen kişi eski belgesini geri alamaz. Sürücü kursuna yeniden devam etmesi, sınavları geçmesi ve motorlu taşıt sürücüsü sertifikası alması gerekir. Kanun, kursta eğitime başlamadan önce üç şartı birlikte arar. Bunlar sürücülüğe engel hâl bulunmadığını gösteren psikoteknik ve psikiyatri belgesi, cezaların tamamının ödenmiş olması ve varsa bekleme süresinin dolmasıdır.

1. İptal kaydını ve gerekçesini öğrenin. e-Devlet’teki Sürücü Belgesi ve Şahıslara Yazılan Ceza Sorgulama hizmetinde tutanaklarınızı görürsünüz. İptalin tarihini ve gerekçesini trafik biriminden yazılı olarak isteyin.
2. İdari para cezalarının tamamını ödeyin. Yalnızca son tutanak değil, 2918 sayılı Kanun kapsamında verilmiş bütün cezalar tahsil edilmiş olmalıdır.
3. Bekleme süresini hesaplayın. Kanun, varsa geri alma süresi kadar zamanın geçmesini de şart koşar. Makas atma gibi 60 gün geri alma öngörülen bir ihlalde kursa başlamak için bu sürenin dolması gerekir.
4. Psiko-teknik değerlendirmeye girin. Test, İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı bir merkezde yapılır, rapor e-imza ile sisteme işlenir.
5. 45 gün içinde psikiyatri uzmanına başvurun. Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 79. maddesine göre raporla birlikte kamu ya da özel sağlık kuruluşundaki psikiyatri uzmanına gidilir. Muayene sonucunu gösteren belge kursa verilir.
6. Kursa kaydolun ve sınava girin. Her ehliyet adayından istenen sürücü sağlık raporu da bu aşamada hazırlanır. Yeni belgeyi aldığınız gün iki yıllık aday sürücülük yeniden başlar.

İptal ile geri alma arasındaki fark ve diğer iptal hâlleri ehliyet iptali sonrası yeniden ehliyet sayfasında.

Kısa bir örnek

Belgesini on ay önce almış bir sürücünün makas atarken tespit edildiğini düşünelim. Deneyimli bir sürücü için bu ihlal 60 gün geri alma ve ceza demektir, ilk seferde psikoteknik de istenmez. Aday sürücüde ise belge iptal edilir. Sürücü önce bütün cezalarını kapatır, 60 günün dolmasını bekler, psikoteknik ve psikiyatri adımını tamamlar, ardından kursa yazılır. Aynı ihlal iki sürücüye bambaşka bir yol çizdirir.

Psikoteknik ve psikiyatri adımı

Pendik Denge Psikoteknik Merkezi, İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlıdır. 2022’den bu yana Kaynarca’da hizmet veren merkezimizde değerlendirme ALG psiko-teknik sürücü değerlendirme sisteminde, Psikolog Ceylan DEMİR eşliğinde yapılır. 12 test uygulanır, testler kamera kaydıyla yürütülür ve bilgisayar bilgisi gerekmez. Psikoteknik testleri kişinin algı, refleks ve konsantrasyonuna, cihazın norm değerlerine göre 60 dakika ila 90 dakika arasında sürer.

Uygulamada psikiyatri muayenesi merkezimizde yapılmaz. Raporunuzla birlikte kendi seçtiğiniz kamu ya da özel sağlık kuruluşundaki psikiyatri uzmanına gidersiniz. 45 günlük süreyi kaçıran kişi altı ay boyunca yeniden teste kabul edilmez, bu da kurs takvimini aynı süre kadar kaydırır. Muayenenin akışı psikiyatri muayenesi nasıl yapılır yazısında.

Sonuca katılmıyorsanız 30 gün içinde il sağlık müdürlüğüne itiraz edebilirsiniz. Olumsuz sonuçtan sonraki bekleme süreleri psikoteknikten kalırsam ne olur sayfasında.

Gelirken kimlik fotokopisi, iptale konu tutanağın aslı ve fotokopisi ile 2 vesikalık fotoğraf getirin. Randevu alırken iptal gerekçesini söylemeniz, evrakın baştan eksiksiz hazırlanmasını kolaylaştırır. Tam liste psikoteknik için gerekli evraklar sayfasında, ücret bilgisi psikoteknik fiyatı sayfasındadır.

Aday sürücülerin sık düştüğü hatalar

• Alkolde 0,50 sınırını esas almak. Aday sürücüde sınır, araç türünden bağımsız olarak 0,20 promildir.
• Kemer ya da kask tutanağını küçümsemek. Tek tutanak belgeyi etkilemez ama üçüncüsü iptal getirir.
• İptalden sonra direksiyona geçmek. İptal edilmiş belgeyle araç kullanmanın idari para cezası 2026 yılı için 200.000 TL’dir (2918 sayılı Kanun md. 36/3-c) ve bu borç da kursa başlamadan ödenmek zorundadır. Ayrıntısı ehliyet geri alınmışken araç kullanma cezası sayfasında.
• Sırayı ters kurmak. Kurs kaydı psikoteknik, psikiyatri ve ödenmiş cezalar olmadan tamamlanmaz. Önce cezalar, sonra bekleme süresi, sonra test ve muayene gelir.

Randevu ve ulaşım

Merkezimiz Kaynarca Mah. Şehit Mustafa Köse Sok. No 5B, Pendik adresinde, E-5 yan yol üzerindedir ve Marmaray Kaynarca istasyonuna yaklaşık 800 metre uzaklıktadır. Pazartesi - Cumartesi 09.00 - 18.00 arasında açığız. Randevu için 0549 493 42 43 numarasını arayabilir ya da randevu sayfasından talep bırakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Son güncelleme 24 Eylül 2026 Editör iletişimi [email protected]