Vale Olmak İçin Psikoteknik Gerekir mi, Vale Görevlisi Şartları

Psikolog Ceylan DEMİR tarafından incelendi İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı merkez

Güncelleme notu 24 Eylül 2026 tarihinde vale yönetmeliğinin mevzuat.gov.tr’deki güncel metni ve MYK’nin 19UY0387-3 Vale Görevlisi ulusal yeterliliği esas alınarak ilk kez yayımlandı.

Otel, restoran, hastane ya da alışveriş merkezi önünde araç teslim alan valeler artık belgeyle çalışıyor. 25.12.2020 tarihli ve 31345 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan vale yönetmeliği, vale görevlisinde aranan şartları ülke genelinde tek bir metinde topladı. Psikoteknik raporu bu şartlar arasında doğrudan geçmiyor, ama yönetmeliğin istediği MYK belgesinin sınavına girebilmek için gerekiyor. Bu yazıda zinciri baştan sona anlatıyoruz.

Vale yönetmeliği ne istiyor

İşletmeler ve İşyerlerinin Araç Park Hizmetlerinin (Vale) Yürütülmesine İlişkin Yönetmelik 1 Temmuz 2021’de yürürlüğe girdi. İçişleri Bakanı ile Çevre ve Şehircilik Bakanının birlikte yürüttüğü yönetmeliğin 7. maddesi, vale hizmetinde çalıştırılacak kişide dört şart arıyor.

• Vale Görevlisi (Seviye 3) MYK Mesleki Yeterlilik Belgesine sahip olmak.
• Devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suçlar, hırsızlık, uyuşturucu ve cinsel saldırı suçlarından mahkûm olmamak ya da bu suçlardan kovuşturma altında bulunmamak.
• Son beş yılda bilinçli taksirle ölümlü trafik kazasına karışmamış olmak. Uyuşturucu ya da uyarıcı madde alarak veya alkollü araç kullanma ve hız ihlali nedeniyle sürücü belgesi birden fazla geri alınmamış, daimi olarak da iptal edilmemiş olmak.
• Kullanılacak araç cinsine uygun sınıf sürücü belgesine sahip olmak.

MYK belgesi şartı geçiş hükmüyle ertelenmişti, 1 Ocak 2023’ten beri uygulanıyor. Yönetmelikte şoför kartı, SRC ya da ayrı bir sağlık raporu şartı sayılmıyor.

Psikoteknik raporu nereden devreye giriyor

Psikoteknik şartı, yönetmeliğin istediği MYK belgesinin içinden geliyor. Mesleki Yeterlilik Kurumunun 19UY0387-3 kodlu Vale Görevlisi (Seviye 3) ulusal yeterliliği, sınava giriş için üç koşul koyuyor.

• En az B sınıfı ehliyet.
• Yetkili merkezden alınmış “Psikoteknik Test Raporu”.
• Türk Ceza Kanunundaki cinsel suçlar, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, uyuşturucu ve fuhuş suçları ile Kabahatler Kanunundaki sarhoşluk hükmünden, affa uğramış olsa bile hüküm giymemiş olmak.

Vale adayının yolu şöyle işliyor. Önce psikoteknik raporunu alıyor. Sonra MYK’nin yetkilendirdiği bir belgelendirme kuruluşunda teorik ve performansa dayalı sınavlara giriyor. Belgeyi aldıktan sonra işveren onu vale olarak çalıştırabiliyor. Rapor olmadan sınava kabul edilmediği için psikoteknik, pratikte her yeni vale için şart hâline geliyor.

Yeterlilik metni hangi merkezin “yetkili” sayılacağını ayrıca açmıyor ve rapor için bir geçerlilik süresi yazmıyor. Sınava gireceğiniz kuruluşa hangi raporu kabul ettiğini ve raporun tarihine bakıp bakmadığını önceden sormak zaman kazandırır.

Değerlendirmenin sonucu olumsuz çıkarsa her şey bitmiş sayılmaz. Sonuca 30 gün içinde il sağlık müdürlüğüne dilekçeyle itiraz edilebiliyor, itiraz etmeyen ise belirli bir süre yeniden teste alınmıyor. Adımları psikoteknikten kalırsam ne olur yazısında anlattık.

Belgenin geçerliliği ve gözetim

Vale Görevlisi MYK belgesi 5 yıl geçerli. Belge sahibi, belgeyi aldığı tarihten sonraki 2. ile 3. yıl arasında belgelendirme kuruluşunun belirlediği yöntemle gözetime alınıyor. Gözetimde performansı yetersiz bulunan ya da gözetimi yapılamayan kişinin belgesi askıya alınıyor. 5 yılın sonunda, bu sürede en az 2 yıl bu işte çalıştığını resmî kayıtla gösteren ya da performans sınavını geçen kişinin belgesi 5 yıl daha uzuyor.

Vale görevlisinin sorumlulukları

Belge almak işin başı. Yönetmeliğin 9. maddesi vale görevlisine günlük işte uyması gereken kurallar da koyuyor.

• Vale tanıtım kartını yakasında taşımak ve vale kıyafeti giymek.
• Aracı araç teslim fişiyle teslim almak, fişin bir suretini sürücüye vermek.
• Aracı sürücünün istediği zamanda ve teslim aldığı şekilde geri vermek.
• Araçları yalnızca yetkili idarenin işletme için belirlediği alanlara park etmek.
• Teslim aldığı aracı kullanırken trafik kurallarına uymak.

Vale hizmeti en fazla 3 kilometre yarıçap içinde veriliyor. Hizmet süresinde ortaya çıkan araç hasarlarını, trafik cezalarını ve çekme bedellerini vale hizmeti veren işletme tazmin ediyor. İşverenin, yabancı bir araçta kısa mesafede dikkatli ve kurallara uygun sürüşü bu kadar önemsemesinin nedeni de bu.

Trafik geçmişi neden önemli

Yönetmeliğin en az bilinen şartı son beş yılın trafik geçmişi. Burada ayrıntı “birden fazla” ifadesinde. Yönetmeliğin ifadesine göre bu nedenlerden biriyle bir kez geri alınıp iade edilmiş bir ehliyet tek başına engel değil. Aynı beş yıl içinde ikinci bir geri alma ise işverenin sizi vale olarak çalıştırmasının önüne geçiyor.

Ehliyetin geri alındığı durumlarda iade şartları da değişti. 7574 sayılı Kanunla birçok ihlalde iade psikoteknik değerlendirmeye bağlandı. Örneğin alkolde 5 yıl içinde üçüncü tespitte ya da hızda 1 yıl içinde beşinci geri almada iade için psikoteknik ve psikiyatri muayenesi birlikte isteniyor. Hangi ihlalde ne istendiğini psikoteknik belgesi kimlere zorunludur yazısında tablo hâlinde bulabilirsiniz. Ehliyetinizin durumunu e-Devlet’ten kontrol edebilirsiniz.

İstanbul’da ek şartlar olabilir mi

Ulusal yönetmelikten önce bazı büyükşehirler kendi vale düzenlemelerini yapmıştı. İstanbul’da UKOME’nin 11.02.2016 tarihli kararıyla kabul edilen Vale Yönergesi, vale personelinden en az 3 yıllık sürücü belgesi ve aktif sürüş deneyimi, il sağlık müdürlüğünce yetkilendirilmiş merkezden uyuşturucu madde kullanmadığını gösteren rapor ve onaylı vale sertifikası istiyordu. O yönergede de psikoteknik şartı yoktu. Çalışacağınız işletme yerel kurallar ya da kendi işe alım politikası nedeniyle ek belge isteyebilir, işe başlamadan önce sorun.

Başvurudan önce kısa kontrol listesi

• Ehliyetinizin sınıfı ve son beş yıldaki geri alma kayıtları.
• Yetkili merkezden alınmış psikoteknik test raporu.
• Güncel adli sicil kaydı.
• MYK’nin yetkilendirdiği bir belgelendirme kuruluşunda sınav başvurusu.
• İşletmenin düzenleyeceği fotoğraflı tanıtım kartı için fotoğraf.

Yönetmelik vale işletmesine de yükümlülük getiriyor. Her vale görevlisine fotoğraflı tanıtım kartı ve üzerinde “VALE” ibaresi bulunan kıyafet verilmesi, görevlilerin listesinin göreve başlamalarından sonraki on beş gün içinde yetkili idareye ve kolluğa bildirilmesi gerekiyor.

Psikoteknik raporunu Pendik’te almak

2022’den bu yana Kaynarca’da hizmet veren merkezimizde değerlendirme ALG psiko-teknik sürücü değerlendirme sisteminde, psikoloğumuz Ceylan DEMİR eşliğinde yapılır ve testler kamera kaydıyla yürütülür. Uygulamada vale adayından rapor çoğunlukla MYK sınavı öncesinde ya da işe girişte istenir, bu yüzden raporu sınav tarihinden önce almak zaman kazandırır.

Pendik Denge Psikoteknik Merkezi İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı bir psiko-teknik değerlendirme merkezidir; psikoteknik test yapmaya ve rapor düzenlemeye yetkilidir. Değerlendirme ALG psiko-teknik sürücü değerlendirme sisteminde, Psikolog Ceylan DEMİR eşliğinde 12 testle yapılır ve bilgisayar bilgisi gerektirmez. Psikoteknik testleri kişinin algı, refleks ve konsantrasyonuna, cihazın norm değerlerine göre 60 dakika ila 90 dakika arasında sürer.

Randevu alırken raporu MYK vale sınavı için istediğinizi belirtin, kimlik ve ehliyet fotokopinizi yanınıza alın. Belgelendirme kuruluşunun raporda aradığı bir ayrıntı varsa onu da baştan söyleyin. Randevu için randevu sayfasını, ücret için psikoteknik ücreti sayfasını kullanabilirsiniz. Zorunluluk olmadan kimlerin başvurabileceğini psikoteknik belgesini kimler alabilir yazısında anlattık.

Sık sorulan sorular

Son güncelleme 24 Eylül 2026 Editör iletişimi [email protected]