Psikoteknik Belgesini Kimler Alır, Kimler Alabilir

Psikolog Ceylan DEMİR tarafından incelendi İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı merkez

Güncelleme notu 24 Eylül 2026 tarihinde yaş, uyruk, gönüllü başvuru ve bekleme süreleri Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 79. maddesi ve güncel SRC düzenlemesine göre ilk kez yayımlandı.

“Psikoteknik belgesini kimler alır” sorusu çoğu zaman “kimler almak zorunda” diye anlaşılıyor. Oysa ikisi ayrı sorular. Zorunluluk listesi kısa ve belli. Başvurabilecekler ise çok daha geniş bir grup. Bu yazıda kimin başvurabileceğini, hangi belgeyle geleceğini, yaş ve uyruk konusundaki kuralları ve kimlerin bir süre beklemesi gerektiğini anlattık.

Kısa liste, psikoteknik belgesini kimler alır

• Ticari yük ya da yolcu taşıyan şoförler, 5 yılda bir.
• Ehliyeti belirli ihlaller nedeniyle geri alınan ya da iptal edilen sürücüler.
• Aday sürücülük döneminde belgesi iptal edilip yeniden kursa başvuranlar.
• 66 ile 69 yaş arasında SRC belgesini kullanmaya devam etmek isteyen ticari sürücüler.
• İBB şoför kartı gibi kurum başvurularında rapor istenenler.
• İşveren talebiyle ya da kendi isteğiyle gelen hususi sürücüler.

İlk dört grup için rapor bir şarttır. Son iki grupta ise raporu isteyen kurum ya da kişinin kendisidir.

Zorunlu olanlar

Ticari taşımacılıktaki şart Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 34. maddesinin (e) bendinden gelir. Bu kapsamdaki taşıtları kullanan şoförler, psiko-teknik açıdan sağlıklı olduklarını gösteren raporu 5 yılda bir almak zorundadır. İhlal tarafında ise 7574 sayılı Kanun, ters yön, saldırı amaçlı takip, drift, yarış ve tekrarlanan kırmızı ışık ihlali gibi birçok durumda ehliyet iadesini psikoteknik şartına bağladı; makas ve konvoyda şart 5 yıl içinde ikinci geri almada doğar.

P1 ya da P2 yetki belgesine kayıtlı taşıtları süren moto kuryeler için bu şart 1 Ocak 2027’den itibaren aranacak. Meslek ve ihlal bazında ayrıntılı liste psikoteknik belgesi kimlere zorunludur yazısında.

Zorunlu olmadan başvurabilenler

Hususi aracını kullanan, ehliyetine el konulmamış bir sürücü psikoteknik raporu almak zorunda değildir. Ama bu, teste giremeyeceği anlamına gelmez. Sık karşılaştığımız üç durum var.

• İşe giriş dosyası. Lojistik, dağıtım ya da servis firmaları sürücü adayından rapor isteyebilir. Aile ve yönetici şoförlerinde de rapor yasal şart değil, işverenin tercihidir, ayrıntısı özel şoför psikoteknik yazısında. Ambulans sürücülüğünde yönetmelik rapor istemiyor, Sağlık Bakanlığının alımında ise istendi. İş makinesi operatörlüğünde de rapor yasal bir zorunluluk değil, işverenin şartıdır.
• Kurum ve belge başvuruları. Şoför kartı gibi başvurularda kurum kendi şartını koyar. Vale adayından MYK sınavı için rapor istenir, futbol hakemliği başvurusunda ise istenmez. Tren makinistleri ayrı bir demiryolu mevzuatına bağlıdır.
• Kendi isteği. Uzun yıllar direksiyonda kalmış, dikkat ve tepkisini ölçtürmek isteyen sürücüler.

Hangi nedenle gelirseniz gelin değerlendirme aynıdır. 12 testin tamamı uygulanır, kısaltılmış bir form yoktur. Raporun hangi başvuru nedeniyle düzenleneceğini randevu alırken söylemeniz, sonrasındaki işlemleri kolaylaştırır.

Bir grup için genel kural ise tersine işler. Kamu kurumlarının ticari olmayan taşımalarında araç kullanan personelden SRC ve psikoteknik raporu zorunlu olarak aranmıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı 2021 tarihli görüşünde bunu açıkça değerlendirdi, yazıyı resmî yazılar sayfasında bulabilirsiniz. Kuralın zabıta ve makam araçlarındaki uygulamasını zabıta aracı şoförü ve makam şoförü yazılarında örneklerle anlattık.

Yaş, alt sınır ve 66 ile 69 yaş kuralı

Psikoteknik değerlendirme sürücü belgesine bağlı işlemlerde istendiği için alt yaşı pratikte ehliyet belirler. B sınıfı için bu yaş 18’dir. 18 yaşında ehliyet almış bir genç, işe giriş ya da kurum başvurusu için teste girebilir.

Üst tarafta psikoteknik için ayrı bir yaş sınırı yok. Yaşın fark yarattığı yer SRC belgesi. 29 Ocak 2026 tarihli ve 33152 sayılı Resmî Gazete’deki değişiklikle 66 yaşından sonra ilk kez SRC belgesi verilmiyor. 66 yaşından önce alınmış belge askıya alınıyor ve sürücü sağlık raporu ile psikoteknik raporu sunulduğunda 69 yaşına kadar yeniden kullanılabiliyor.

Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 34. maddesindeki büyük otobüs için 24 yaş ve 66 yaşından gün almamış olma şartları ise 16 Mayıs 2026 tarihli ve 33255 sayılı Resmî Gazete’deki değişiklikle yürürlükten kaldırıldı. İleri yaştaki sürücülerin durumunu 65 yaş üstü sürücüler ve psikoteknik yazısında ayrıca ele aldık.

Yabancı uyruklu ve yabancı ehliyetli sürücüler

Rapor kişinin kimlik numarasına düzenlenir ve sonrasında elektronik sisteme işlenir. Bu yüzden başvuruda kimliğin doğrulanabilmesi şart. Yabancı uyruklu bir sürücü için yabancı kimlik numarası, pasaport ya da ikamet izninden hangisinin istendiğini randevu almadan önce merkeze sorun. Eksik belgeyle gelmek, aynı günü boşa harcamak demek.

Test yönergeleri her bölümden önce anlatılır ve deneme yapılır. Türkçe yönergeleri anlamakta zorlanıyorsanız bunu baştan söyleyin. Yabancı ülke ehliyetiyle Türkiye’de ticari araç kullanma koşulları ise psikoteknik mevzuatının değil sürücü belgesi mevzuatının konusudur. Bunu nüfus müdürlüğünden öğrenmeniz gerekir.

Başvuruda istenen belgeler

Ticari sürücüden kimlik ve ehliyet fotokopisi istenir. Ehliyet iadesi için gelen sürücü kimlik fotokopisi, ceza tutanağının aslı ve fotokopisi ile 2 vesikalık fotoğraf getirir. Gözlük ya da lens kullanıyorsanız onları da yanınıza alın.

Kimliğiniz ve varsa ehliyetiniz yanınızda olsun, yeterli.

Evraklarla ilgili sık sorulan ayrıntılar psikoteknik için gerekli evraklar yazısında.

Kimler bir süre bekler

Başvurabilmek için bir de zamanlama doğru olmalı. Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 79. maddesi bazı durumlarda kişinin bir süre teste alınmamasını öngörür.

Bu süreler kişiye bağlıdır, merkeze değil. Kayıtlar kimlik numarasıyla tutulduğu için başka bir merkeze gitmek bekleme süresini kısaltmaz. Uyuşturucu ya da uyarıcı madde nedeniyle belgesi iptal edilenlerde ise yeniden ehliyet için en az 5 yıl bekleme ve sağlık kurulu raporu gibi ek şartlar vardır. Olumsuz sonuçtan sonra atılacak adımları psikoteknikten kalırsam ne olur yazısında anlattık.

Birkaç örnek durum

İşe girmek isteyen genç sürücü. Kartal’da oturan 19 yaşında bir genç, bir dağıtım firmasında kamyonet şoförlüğüne başvuruyor ve firma işe giriş dosyası için psikoteknik raporu istiyor. Ehliyeti olduğu için teste girebilir. Kamyonetle ücret karşılığı yük taşıyacaksa rapor zaten Karayolu Taşıma Yönetmeliği gereği şarttır. SRC belgesi ayrıca istenir, ikisi birbirinin yerine geçmez.

66 yaşını geçmiş servis şoförü. Tuzla’da personel servisi kullanan 67 yaşındaki bir sürücünün SRC belgesi 66 yaşında askıya alınmış. Sürücü sağlık raporu ve psikoteknik raporu sunduğunda belge yeniden etkinleşir ve 69 yaşına kadar kullanılabilir. İstanbul’da şoför kartında üst sınır 66 yaşından gün almamış olmaktır, İBB bu sınırı 31.12.2026 tarihine kadar 69 olarak uyguluyor. Okul servisinde ise Okul Servis Araçları Yönetmeliği gereği sınır 66’dır.

Merak eden hususi sürücü. Pendik’te yalnızca kendi otomobilini kullanan 45 yaşında bir sürücü, uzun yollara çıkmadan önce dikkatini ve tepkisini ölçtürmek istiyor. Zorunluluğu yok, ama başvurabilir. Değerlendirme ona da aynı 12 testle yapılır.

Randevuya gelmeden önce

Pendik Denge Psikoteknik Merkezi İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlıdır. Değerlendirme ALG psiko-teknik sürücü değerlendirme sisteminde, Psikolog Ceylan DEMİR eşliğinde yapılır. Bilgisayar bilgisi gerekmez. Psikoteknik testleri kişinin algı, refleks ve konsantrasyonuna, cihazın norm değerlerine göre 60 dakika ila 90 dakika arasında sürer.

Hangi gruba girdiğinizden emin değilseniz 0549 493 42 43 numarasını arayıp durumunuzu anlatabilirsiniz. Randevu için randevu sayfasını kullanabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Son güncelleme 24 Eylül 2026 Editör iletişimi [email protected]