Zabıta Aracı Şoförü Psikoteknik Alır mı, Memur ve Şirket Şoförü

Psikolog Ceylan DEMİR tarafından incelendi İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı merkez

Güncelleme notu 24 Eylül 2026 tarihinde 4925 sayılı Kanunun 2. maddesi, Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 2, 4, 14 ve 34. maddeleri, Belediye Zabıta Yönetmeliği ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 29.11.2021 tarihli görüşüne göre ilk kez yayımlandı. İlan örnekleri Bornova ve Bakırköy belediyelerinin 2025 zabıta memuru ilanlarından alındı.

Zabıta aracını kullanan zabıta memuru ya da belediye kadrosundaki şoför için psikoteknik raporunda hüküm kuruma bağlıdır. Belediyenin resmî tescilli aracıyla yapılan ve ticari olmayan taşıma, Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 2. maddesinin üçüncü fıkrasının (ç) bendiyle yönetmelik kapsamı dışında kalır. 5 yılda bir rapor isteyen 34/1-e bendi bu yüzden bu kişilere kesin bir şart olarak uygulanmaz, raporu isteyip istemeyeceğini kurumun ilanı ya da iç yönergesi belirler. Şoför bir şirketin ya da kiralama firmasının personeliyse ve araç yetki belgesine kayıtlıysa tablo değişir, rapor zorunlu hâle gelir.

Zabıta ekip aracında direksiyona üç farklı statüde kişi geçebiliyor. Memur zabıta, belediyenin kendi işçisi ya da sözleşmeli şoförü ve bir şirket ya da yüklenici adına çalışan şoför. Aşağıda her biri için hükmü, dayanağını ve 2025 ilanlarında gerçekte ne istendiğini birlikte gösterdik.

Kim için ne gerekiyor, tek tabloda

Tabloda belirleyici olan şoförün unvanı değil, aracın ruhsatı ve yapılan işin ticari olup olmadığı. Belediye Zabıta Yönetmeliği zabıta araçlarının kiralama yoluyla da edinilebileceğini açıkça yazdığı için aynı gök mavisi araçta farklı statüde şoförlerle karşılaşılabiliyor.

Resmî zabıta aracında neden kesin şart yok

Sonuç üç ayrı hükmün birlikte okunmasından çıkıyor.

• 4925 sayılı Kanunun 2. maddesi. Belediyelere ait otomobillerle yapılan taşımalar Kanunun hükümlerine tabi değildir. Zabıta ekip otomobili doğrudan bu istisnaya girer.
• Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 2/3-ç bendi. Resmî taşıtlarla ve römorklarıyla yapılan ticari olmayan taşımalar yönetmelik kapsamı dışındadır. Yönetmeliğin 4. maddesi resmî taşıtı, araç tescil belgesinde “resmi” olarak tescil edilmiş taşıt diye tanımlar. Panelvan ya da kamyonet tipindeki zabıta araçları da ruhsatları resmîyse bu bentle kapsam dışına çıkar.
• 34. maddenin birinci fıkrasının son cümlesi. 11 Mayıs 2021 tarihli değişiklikle, kamu kurumlarının ticari olmayan taşıma hizmetlerinde kullanılan taşıtları süren kamu personelinden mesleki yeterlilik belgesi, yani SRC aranmayacağı açıkça yazıldı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü 29.11.2021 tarihli ve E-14399437-622.02-2309038 sayılı görüşünde bu personelden SRC ve psikoteknik raporu alma zorunluluğunun bulunmadığını değerlendirdi, Emniyet Genel Müdürlüğünün aynı yöndeki yazısı da görüşte aktarılıyor. Aynı yazıda alıntılanan Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı görüşü ise SRC muafiyetini teyit ederken bu personelin 34. maddenin (e) bendi çerçevesinde değerlendirilmesinin mümkün olduğunu söylüyor. İki görüş yan yana okununca SRC konusunda tereddüt kalmıyor, psikoteknikte ise kesin bir kural yerine kurumun tercihi belirleyici oluyor. Yazının tam metni resmî yazılar sayfamızda.

Mevzuatın dilinde de bir ayrım var. Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 3. maddesi “şoför” sözcüğünü ticari olarak tescil edilmiş motorlu taşıtı süren kişi için kullanır. Resmî zabıta aracını kullanan memur hukuken sürücüdür, ticari şoförlere ait yükümlülükler ona kendiliğinden geçmez. Kimlerin zorunlu, kimlerin isteğe bağlı olarak rapor aldığını psikoteknik belgesini kimler alabilir yazısında topladık.

Zabıta memuru ilanlarında ne isteniyor

Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 13/A maddesi sınava katılacaklarda beş şart sayar. 657 sayılı Kanunun 48. maddesindeki genel şartlar, en az lise mezuniyeti, erkeklerde 1,67 metre ve kadınlarda 1,60 metre boy ile boy ve kilo arasında 10 kilogramı aşmayan fark, sınav tarihinde 30 yaşını doldurmamış olmak ve ilanda yazan asgari KPSS puanı. Yönetmelikte sürücü belgesi ya da psikoteknik raporu şartı yoktur.

İlanlar ise sürücü belgesini ekliyor. İki güncel örnek şöyle.

• Bornova Belediyesi, 2025. Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün sitesinde yayımlanan ilanda başvurular 7 - 11 Nisan 2025 arasında alındı. Adaylardan en az B sınıfı sürücü belgesi ve belgenin aslı ya da noter onaylı örneği istendi.
• Bakırköy Belediyesi, 2025. 17 - 19 Kasım 2025 başvuru döneminde 30 zabıta memuru kadrosu için en az B sınıfı, 9 kadro için en az A2 sınıfı sürücü belgesi arandı.

İki ilanda da psikoteknik raporu ya da SRC belgesi yok. Bakırköy’deki A2 şartı, yönetmeliğin 44. maddesinin zabıta teşkilatlarına motosiklet ekibi kurma imkânı vermesiyle örtüşüyor. Sürücü belgesi istenmesi memuru ticari şoför yapmaz, resmî araçta 34. maddedeki yükümlülükler yine doğmaz.

Şartlar belediyeden belediyeye değişebildiği için başvurmadan önce ilanın nitelik sütununu okuyun. Yönetmeliğin 13. maddesi ilanların Resmî Gazete’de, belediyenin sitesinde ve Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün sitesinde son başvuru tarihinden en az 30 gün önce yayımlanmasını istiyor.

Şirket personeli ve kiralık araç şoförü

Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 44. maddesi zabıtanın “kiralama yöntemi dahil” kullandığı araçlardan söz eder. 5393 sayılı Belediye Kanununun 67. maddesi araç kiralamayı ihale yoluyla üçüncü kişilere gördürülebilecek işler arasında sayar, 70. maddesi de belediyeye şirket kurma imkânı verir. Bu yüzden zabıta aracında belediye şirketinin ya da bir yüklenicinin personeli de direksiyonda olabilir. Bu şoför için iki soruyu sırayla sorun.

1. Aracın ruhsatında ne yazıyor? Yönetmeliğin istisnası “resmi” olarak tescil edilmiş taşıt içindir. Şirket adına ticari ya da hususi tescilli bir araç bu bentten yararlanmaz.
2. Araç bir yetki belgesine kayıtlı mı? Kamu kurumlarına sürücülü hizmet veren otomobil işletmeleri, yönetmeliğin 14. maddesine göre kurumla yaptıkları sürücülü hizmet alımı sözleşmesini Bakanlığa sunarak A1 yetki belgesi alır. Böyle bir araçta taşıma ticaridir, şoförden 34/1-a gereği SRC, 34/1-e gereği 5 yılda bir psikoteknik raporu istenir.

SRC muafiyeti metinde “kamu personeli” için yazıldı, belediye şirketi çalışanlarının bu ifadeye girip girmediğine dair açık bir düzenleme yok. İncelediğimiz belediye ve belediye iştiraki şoför ilanlarının çoğunda SRC ve psikoteknik şart olarak yer alıyor. Çöp kamyonu, tanker ve cenaze aracı ilanlarından örnekleri belediye aracı şoförü psikoteknik yazısında topladık. İki belgenin farkı psikoteknik ve SRC farkı, belge türlerine göre şartlar yetki belgesi türlerine göre psikoteknik yazısında.

Zabıta aracı şoförü nasıl olunur

Hangi yoldan gireceğiniz istenen belgeleri de belirliyor.

1. Memur yolu. Lise, önlisans ya da lisans mezuniyeti, ilandaki asgari KPSS puanı, 30 yaş sınırı, boy ve kilo ölçüsü ile ilanda yazan sınıfta sürücü belgesi. Ardından yazılı ve uygulamalı sınav. Psikoteknik raporu istenmez.
2. Belediye işçisi yolu. İŞKUR’da yayımlanan kamu işçi alım ilanları. Araca uygun sürücü belgesi yeterlidir, kurum ilanında ayrıca rapor isteyebilir.
3. Şirket ya da yüklenici yolu. Belediye şirketinin ya da şoförlü araç kiralama işini alan firmanın ilanları. Araç yetki belgesine kayıtlıysa SRC ve 5 yılda bir psikoteknik raporu zorunludur.
4. Sürücü geçmişinizi temiz tutun. Ehliyetiniz geri alınırsa resmî araçta da direksiyona geçemezsiniz. 7574 sayılı Kanun birçok ihlalde iadeyi psikoteknik değerlendirmeye bağladı, liste psikoteknik zorunlu hâller tablosunda.

Kurum rapor isterse merkezimizde süreç

2022’den bu yana Kaynarca’da hizmet veren merkezimizde değerlendirme ALG psiko-teknik sürücü değerlendirme sisteminde, psikoloğumuz Ceylan DEMİR eşliğinde yapılır ve testler kamera kaydıyla yürütülür. Uygulamada zabıta ya da belediye personeline ayrı bir test yoktur, ticari sürücülere uygulanan 12 testin tamamı uygulanır. Psikoteknik testleri kişinin algı, refleks ve konsantrasyonuna, cihazın norm değerlerine göre 60 dakika ila 90 dakika arasında sürer.

Rapor tarihinden itibaren 45 gün içinde psikiyatri uzmanına başvurmanız gerekir, rapor bu onaydan sonra e-Devlet’e işlenir. Raporun hangi amaçla istendiğini randevu alırken belirtin. Ticari taşımacılıkta rapor 5 yıl geçerlidir, kurumlar kendi ilanında farklı bir güncellik şartı koyabilir. Ayrıntı psikoteknik belgesi kaç yıl geçerlidir yazısında.

Pendik Denge Psikoteknik Merkezi İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlıdır. Kaynarca’da, E-5 yan yol üzerindeyiz, Marmaray Kaynarca istasyonu yaklaşık 800 metre uzaklıkta. Kimlik ve ehliyet fotokopisi yeterlidir, ayrıntılar psikoteknik için gerekli evraklar yazısında. Randevu için randevu sayfasını kullanabilir ya da 0549 493 42 43 numarasını arayabilirsiniz, ücret bilgisi psikoteknik ücreti sayfasındadır.

Makam aracı kullanan kamu personeli için benzer ayrımı makam şoförü psikoteknik, resmî itfaiye aracını kullanan itfaiye erleri için itfaiye aracı şoförü psikoteknik yazısında anlattık.

Sık sorulan sorular

Son güncelleme 24 Eylül 2026 Editör iletişimi [email protected]