Makam Şoförü Psikoteknik Alır mı, Kamu ve Özel Sektörde Şartlar

Psikolog Ceylan DEMİR tarafından incelendi İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı merkez

Güncelleme notu 24 Eylül 2026 tarihinde 237 sayılı Taşıt Kanunu, 4925 sayılı Kanunun 2. maddesi, Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 2, 6, 14, 24 ve 34. maddeleri ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 29.11.2021 tarihli görüşüne göre ilk kez yayımlandı. İlan örnekleri Adalet Bakanlığı (2026), Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (2024) ve Devlet Su İşleri (2025) ilanlarından alındı.

Makam şoförü için psikoteknik raporu, aracın kime ait olduğuna ve taşımanın ücret karşılığı yapılıp yapılmadığına göre değişir. Kamu kurumunun kendi resmî aracını ya da şirketin kendi özel otomobilini kullanan şoför için hüküm kuruma bağlıdır. Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 2. maddesinin üçüncü fıkrası (a) ve (ç) bentleriyle bu taşımaları kapsam dışında bıraktığı için kesin bir yasal şart yoktur, raporu kurum ya da işveren isteyebilir. Makam aracı şoförüyle birlikte kiralanıyorsa şoför, yüklenicinin A1 yetki belgesine bağlı çalışır ve 34/1-e gereği raporu 5 yılda bir yeniler.

Aşağıda kamu ve özel sektörü ayrı ayrı ele aldık. 2024 ile 2026 arasında yayımlanan resmî ilanların şoförden gerçekte ne istediğini de bir tabloda karşılaştırdık.

Makam aracı hangi kurallara bağlı

Kamuda makam aracının dayanağı 237 sayılı Taşıt Kanunudur. Kanun genel bütçeli daireleri, belediyeleri, il özel idarelerini, kamu iktisadi teşebbüslerini ve bunların sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu kuruluşları kapsar. 4. maddeye bağlı (1) sayılı cetvel emirlerine ve zatlarına binek otomobili verilen makamları, (2) sayılı cetvel makam hizmetlerine tahsis edilen taşıtları sayar.

Kanun taşıtın edinilmesini ve tahsisini düzenler, sürücüde aranacak belgeye dair bir hüküm içermez. 7. madde 2005’teki değişiklikle kurumların taşıt ihtiyacını hizmet alımıyla karşılamasını esas hâline getirdi. Bu yüzden makam aracının direksiyonunda kurumun kendi kadrosundaki şoför de, şoförlü kiralama yapan firmanın personeli de olabilir. Psikoteknik sorusunun cevabı bu ayrımda saklı.

Kurumun kendi aracı ve kadrolu şoför

Kamu kurumunun makam otomobili iki ayrı hükümle taşıma mevzuatının dışında kalır. 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 2. maddesi genel ve katma bütçeli dairelere, il özel idarelerine, belediyelere, üniversitelere ve kamu iktisadi teşebbüslerine ait otomobillerle yapılan taşımaları Kanunun dışında sayar. Karayolu Taşıma Yönetmeliği de 2/3-ç bendinde resmî taşıtlarla yapılan ticari olmayan taşımaları kapsam dışında bırakır. Raporu 5 yılda bir isteyen 34/1-e bendi yönetmelik kapsamındaki taşıtları kullanan şoförler için yazıldığından bu şoföre kesin bir şart olarak uygulanmaz.

SRC için ayrıca açık bir muafiyet var. 34. maddenin birinci fıkrasına 11 Mayıs 2021’de eklenen ibareyle, kamu kurumlarının ticari olmayan taşıma hizmetlerinde kullanılan taşıtları süren kamu personelinden mesleki yeterlilik belgesi aranmaz. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı 29.11.2021 tarihli ve E-14399437-622.02-2309038 sayılı görüşünde bu personelden psikoteknik raporu alma zorunluluğunun da bulunmadığını değerlendirdi. Aynı yazıda alıntılanan Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı görüşü ise SRC muafiyetini teyit ederken bu personelin 34. maddenin (e) bendi çerçevesinde değerlendirilmesinin mümkün olduğunu söylüyor. Bu yüzden psikoteknikte son sözü kurumun ilanı ya da iç yönergesi söylüyor, yazıyı resmî yazılar sayfasında yayımladık.

Şoförün memur, 657 sayılı Kanunun 4/B maddesine göre sözleşmeli ya da 4857 sayılı İş Kanununa tabi işçi olması bu sonucu değiştirmez. Belirleyici olan aracın ruhsatında “resmi” yazması ve taşımanın ticari olmamasıdır. Hukuki dilde de fark var, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 3. maddesi “şoför” sözcüğünü ticari tescilli taşıtı süren kişi için kullanır.

Kamu ilanlarında şoförden ne isteniyor

Yasal zorunluluğun olmaması, ilanların rapor istemeyeceği anlamına gelmiyor. Kurumlar kendi ihtiyacına göre birbirinden farklı şartlar koyuyor.

Adalet Bakanlığı ilanında şoför adayının mesleki bilgisi sözlü sınavda, araç başında kullanma becerisi de ölçülerek değerlendiriliyor. TİHEK SRC2 isterken psikoteknik istemiyor, DSİ ise raporun Sağlık Bakanlığından onay almış psikoteknik merkezlerince düzenlenmesini şart koşuyor. Kısacası kamu şoförlüğünde rapor şartını mevzuat değil ilan belirliyor. Başvurmadan önce ilanın özel şartlar bölümünü satır satır okuyun.

Şoförlü kiralık makam aracı

Taşıt Kanununun hizmet alımını esas alması, makam aracında yüklenici şoförünü sık karşılaşılan bir durum hâline getirdi. Karayolu Taşıma Yönetmeliği bu işi açıkça tanımlıyor. 14. maddeye göre yalnızca kamu kurumlarına hizmet verecek A1 yetki belgesi başvurucuları, kurumla yaptıkları sürücülü hizmet alımı sözleşmesini Bakanlığa sunar ve araçlarını yalnızca taşıt kartında yazılı kuruma hizmet için kullanabilir. 24. madde bu sözleşmelere dayanan araçların A1 taşıt belgesine sayı sınırı olmadan kaydedilebileceğini, taşıt kartının süresinin sözleşme süresiyle sınırlı olduğunu yazar.

Böyle bir araç yönetmelik kapsamındadır. Şoför 34/1-a gereği SRC belgesi, yurt içi yolcu taşımacılığı için SRC2 taşır ve 34/1-e gereği psikoteknik raporunu 5 yılda bir yeniler. Raporu olmayan şoför için yönetmeliğin 34/2 fıkrası, 4925 sayılı Kanunun 26/1-e bendindeki idari para cezasını öngörür. Kiralık makam aracında işe başlamadan önce raporunuzun e-Devlet’te göründüğünü kontrol edin, nasıl bakılacağını e-Devlet’ten psikoteknik sorgulama yazısında anlattık.

Özel sektörde yönetici şoförü

Şirket genel müdürünü ya da yönetim kurulu üyesini şirketin kendi otomobiliyle taşıyan şoför, ücret karşılığı yolcu taşımaz. Yönetmeliğin 2/3-a bendi özel otomobillerle yapılan ve ticari olmayan taşımaları kapsam dışında sayar, bu şoförden SRC ya da psikoteknik raporu yasal olarak istenmez. İşveren yine de raporu işe giriş şartı yapabilir. Firmaların sürücü dosyasında neleri tuttuğunu firmalar için psikoteknik rehberinde anlattık.

Şirket bu hizmeti dışarıdan satın alıyorsa durum değişir. Yönetmeliğin 6. maddesine göre otomobille ticari yolcu taşımacılığı yapacaklar A türü yetki belgesi alır ve bu belgeye kayıtlı araçları kullanan şoförler 34. maddenin tüm şartlarına tabidir. Transfer ya da şoförlü kiralama firmasında çalışan makam şoförü, müşteri kamu kurumu da olsa özel şirket de olsa SRC ve psikoteknik raporu taşımalıdır. Havalimanı ve otel transferindeki belge farkları VIP transfer şoförü psikoteknik, aile ve yönetici şoförlüğünün ayrıntıları özel şoför psikoteknik yazısında. Belge türlerine göre şartları yetki belgesi türlerine göre psikoteknik yazısında tablo hâlinde bulabilirsiniz.

Makam şoförü nasıl olunur

1. Sürücü belgesi. Otomobil için B sınıfı yeterlidir. Kurumlar ilanda daha üst sınıf isteyebilir. D sınıfı için 24 yaşını bitirmiş ve B sınıfına sahip olmak gerekir (Karayolları Trafik Yönetmeliği 76. madde).
2. Kamu kadrosu için KPSS. 4/B sözleşmeli şoför ilanları KPSS puanıyla ve Kariyer Kapısı üzerinden yapılıyor, sözlü ya da uygulamalı sınav ekleniyor. Kamu işçi alımları İŞKUR üzerinden ilan ediliyor.
3. Yüklenici ya da transfer firması için SRC2. Şoförlü kiralama işinde SRC2 ve psikoteknik raporu şarttır. İki belgenin farkı psikoteknik ve SRC farkı yazısında.
4. Deneyim ve sicil. İlanlar sağlık raporu, adli sicil ve deneyim belgesi isteyebilir. TİHEK ilanı 3 yıllık şoförlük deneyiminin SGK belgesiyle kanıtlanmasını şart koştu.
5. Rapor istenmişse zamanlama. Psikoteknik raporu psikiyatri onayından sonra e-Devlet’e işlenir, 45 günlük süreyi başvuru takvimine göre planlayın.

Merkezimizde değerlendirme

Denge Psikoteknik Merkezi İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlıdır. 2022’den bu yana Kaynarca’da hizmet veren merkezimizde değerlendirme ALG psiko-teknik sürücü değerlendirme sisteminde, psikoloğumuz Ceylan DEMİR eşliğinde yapılır ve testler kamera kaydıyla yürütülür. Uygulamada makam şoförüne ayrı bir test yoktur, ticari sürücülere uygulanan 12 testin tamamı uygulanır. Psikoteknik testleri kişinin algı, refleks ve konsantrasyonuna, cihazın norm değerlerine göre 60 dakika ila 90 dakika arasında sürer.

Rapor tarihinden itibaren 45 gün içinde psikiyatri uzmanına başvurmanız gerekir, muayenenin nasıl geçtiği psikiyatri muayenesi yazısında. Kimlik ve ehliyet fotokopisiyle gelmeniz yeterli. Merkez Kaynarca’da, E-5 yan yol üzerinde, Marmaray Kaynarca istasyonuna yaklaşık 800 metre uzaklıktadır. Randevu için randevu sayfasını kullanabilir ya da 0549 493 42 43 numarasını arayabilirsiniz, ücret bilgisi psikoteknik ücreti sayfasındadır.

Belediye araçlarındaki benzer ayrım için zabıta aracı şoförü ve belediye aracı şoförü yazılarına bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Son güncelleme 24 Eylül 2026 Editör iletişimi [email protected]