Firmalar ve Filolar İçin Psikoteknik, İşverenin Yükümlülükleri

Psikolog Ceylan DEMİR tarafından incelendi İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı merkez

Güncelleme notu 24 Eylül 2026 tarihinde 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 7 ve 26. maddeleri, Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 6, 34, 35, 40 ve 67/A maddeleri, mesleki yeterlilik eğitimi yönetmeliğinin 47. maddesi ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununun güncel metni karşılaştırılarak ilk kez yayımlandı.

Ticari araç kullanan şoförün psikoteknik raporu yalnızca şoförün meselesi değil. 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu taşımacıya nitelikli şoförü sefere gönderme ve şoförlerinin ceza puanını düzenli sorgulama yükü veriyor, Karayolu Taşıma Yönetmeliği de yetki belgesi sahibini raporu geçerli şoför çalıştırmakla yükümlü tutuyor. Raporu dolmuş bir şoför yolda durdurulduğunda soru önce firmaya gelir.

Bu rehber nakliye, lojistik, kargo, kurye, servis ve yolcu taşımacılığı firmalarının filo ve insan kaynakları sorumluları için hazırlandı. Yasal çerçeveyi, beş yıllık yenilemelerin izlenmesini, şoför bilgisini paylaşırken dikkat edilecekleri ve merkezimizde toplu randevunun işleyişini birlikte anlatıyoruz. Kurumsal hizmetimizin kısa özeti kurumsal hizmet sayfasında.

İşverenin yasal yükümlülükleri

Yükümlülükler iki metinden geliyor ve birbirini tamamlıyor.

• Nitelikli şoför - 4925 sayılı Kanunun 7. maddesinin ikinci fıkrası taşımacıdan mevzuata uygun taşıtı nitelikli şoförle sefere göndermesini, şoförlerin sürücü belgesi olup olmadığını araştırmasını ve güzergâha yetecek sayıda şoför bulundurmasını istiyor.
• Ceza puanı kontrolü - aynı maddenin altıncı fıkrası ve yönetmeliğin 40/27-a bendi, şoförlerin ceza puanı durumunun altışar aylık dönemlerle yılda iki kez Emniyet Genel Müdürlüğünden öğrenilmesini istiyor. Yönetmelik, puanı 50 ve üzerinde olan şoförler için eğitim ve iç denetim tedbiri alınmasını da ekliyor.
• Şoförün nitelikleri - yönetmeliğin 40/28 bendi yetki belgesi sahibini 34. maddenin birinci fıkrasındaki nitelikleri taşıyan şoför çalıştırmakla yükümlü tutuyor. Bu nitelikler uygun SRC belgesi, belirli ağır suçlardan hürriyeti bağlayıcı ceza almamış olmak ve beş yılda bir alınan psikoteknik raporudur (34/1-e).
• Belge kontrolü - 40/33 bendi, şoförün mesleki yeterlilik belgesinin yanında bulunup bulunmadığının kontrolünü de firmaya bırakıyor.
• Güvenli sürüş eğitimi - 40/27-b bendine göre firma, şoförlerinin yılda en az 7 saat, yüzde 70’i uygulama olan güvenli sürüş eğitimi almasını sağlamalı.

Yönetmelik ceza puanı bilgisinin hangi yolla alınacağını ayrıntılandırmıyor. Sorgunun yapıldığını gösteren belgeyi tarihiyle birlikte şoför dosyasında saklamak, denetimde yükümlülüğün yerine getirildiğini göstermenin en kolay yoludur.

Eksiklikte hangi yaptırım var

Yönetmeliğin 67/A maddesi cezaların alt sınırdan verilmesini öngörüyor, sınırlar her yıl yeniden değerleme oranıyla artıyor. Kimin adına tutanak düzenlendiğini ve bentteki farklı tutarları psikoteknik cezası sayfasında ayrıntılı anlattık.

Hangi belge sahipleri kapsamda

Yönetmeliğin 34. maddesi belge türüne bakmaz, yönetmelik kapsamındaki taşıtı kullanan her şoför için aynı şartları arar. Firmaların en sık sorduğu belge grupları şunlar.

SRC türleri mesleki yeterlilik eğitimi yönetmeliğinin 4. maddesinde tanımlı. SRC1 ve SRC3 uluslararası, SRC2 ve SRC4 yurt içi taşımacılık içindir. A, B, C, N ve diğer belgelerin tamamını yetki belgesi türlerine göre psikoteknik rehberinde tek tek ele aldık, genel kural için ticari araç psikoteknik sayfasına bakabilirsiniz. Şirketin kendi otomobiliyle yöneticisini taşıyan şoför ise yönetmelik kapsamına girmez, ayrıntılar makam şoförü psikoteknik yazısında.

Beş yıllık yenilemeleri takip etmek

Uygulamada aynı dönemde işe alınan şoförlerin raporları beş yıl sonra aynı aylara denk gelir. Takvimi önceden kurmak, bir haftada yarım filonun belgesiz kalmasını önler.

Her şoför için tek satırlık bir kayıt yeterli. Satırda ad soyad, ehliyet sınıfı ve bitişi, SRC türü ve bitişi, psikoteknik rapor tarihi ve bitişi, takograf kartı bitişi, son ceza puanı sorgusunun tarihi ve son güvenli sürüş eğitiminin tarihi bulunsun. Kartın ayrı bir takvimi olduğunu takograf kartı ve psikoteknik yazısında anlattık.

1. Rapor bitişine üç ay kalan şoförleri işaretleyin ve tarihi e-Devlet kaydıyla karşılaştırın.
2. 66 yaşına 90 gün kalan şoförleri ayrıca işaretleyin. Mesleki yeterlilik eğitimi yönetmeliğinin 47. maddesine göre SRC belgesi 66 yaşında geçici olarak geçersiz olur, sağlık raporu ve psikoteknik raporu Bakanlığa sunulunca yeniden geçerli hâle gelir.
3. Sefer programını aksatmayacak günleri seçip randevuları gruplayın.
4. Testten sonra psikiyatri muayenesinin 45 gün içinde yapıldığını ve kaydın e-Devlet’e düştüğünü kontrol edin.
5. Yeni raporun barkodlu belgesini dosyaya ekleyip eski satırı güncelleyin.

Raporu e-Devlet’ten doğrulamak

Denetimde esas alınan kayıt e-Devlet’tedir, basılı kartın ya da fotokopinin yasal geçerliliği yoktur. Sağlık Bakanlığının e-İmzalı Psikoteknik Değerlendirme Raporları Sorgulama hizmeti kişinin kendi kimlik doğrulamasıyla açılıyor, bu yüzden firma şoför adına giriş yapmamalı ve şifre istememeli.

Doğru yol basit. Şoför kendi hesabından raporunu açar ve barkodlu belge oluşturur. Firma barkod numarasını turkiye.gov.tr üzerindeki Barkodlu Belge Doğrulama ekranına girer ya da e-Devlet mobil uygulamasında karekodu okutur. Kayıt psikiyatri muayenesinden sonra görünür, muayene tamamlanmadan rapor listede çıkmaz. Adım adım anlatım psikoteknik belgesi e-Devlet’ten nasıl bakılır yazısında.

UETDS bildirimi yapan firmalarda bu kontrol ayrıca önemli. Sisteme şoför olarak yazılan kişinin raporu dolmuşsa bildirim eksiksiz olsa bile firma sorumluluktan kurtulmaz. Şoför bildirimine ilişkin kurallar UETDS şoför bildirimi yazısında.

Şoför bilgisini paylaşırken KVKK

Psikoteknik raporu sağlıkla ilgili bir belgedir, Karayolu Taşıma Yönetmeliği de onu bedeni ve psiko-teknik açıdan sağlıklı olmayı gösteren rapor olarak tanımlıyor. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununun 6. maddesi sağlık verisini özel nitelikli kişisel veri sayar. 7499 sayılı Kanunla değişen ve 1 Haziran 2024’te yürürlüğe giren metne göre bu veri yalnızca maddede sayılan hâllerde işlenebilir. Açık rıza, kanunlarda açıkça öngörülmesi ve istihdam alanındaki hukuki yükümlülüklerin yerine getirilmesi için zorunlu olması bu hâllerden bazılarıdır. Kurulun belirlediği yeterli önlemlerin alınması da ayrıca şart.

• Şoföre, bilgisinin hangi amaçla ve kimlerle paylaşılacağını anlatan bir aydınlatma yapın (md. 10).
• Kanunun 4. maddesi verinin amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü işlenmesini istiyor. Denetim için gereken bilgi raporun geçerli olup olmadığı ve bitiş tarihidir, test ayrıntılarını dosyada tutmak bu amacın ötesine geçer.
• Toplu randevu listesinde planlama için gereken bilgiyle yetinin. Kimlik ve ehliyet fotokopisini şoför randevuya kendisi getirir.
• Şoför dosyalarına erişimi yetkili kişilerle sınırlayın (md. 12).

Merkezimizin KVKK aydınlatma metnine göre kişisel veriler yalnızca mevzuatın gerektirdiği ölçüde yetkili kamu kurumlarına ve hizmet aldığımız tedarikçilere aktarılır. Rapor içeriğini şoför e-Devlet’te görür, firmanın ihtiyacı barkodlu belgeyle karşılanır. Bu bölüm genel bilgilendirmedir, firmanızın KVKK uyum çalışmasının yerine geçmez.

Merkezimizde toplu randevu nasıl işliyor

Pendik Denge Psikoteknik Merkezi, İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlıdır; psikoteknik test yapmaya ve rapor düzenlemeye yetkilidir. 2022’den bu yana Kaynarca’da hizmet veren merkezimizde değerlendirme ALG psiko-teknik sürücü değerlendirme sisteminde, psikoloğumuz Ceylan DEMİR eşliğinde yapılır ve testler kamera kaydıyla yürütülür.

1. Firma yetkilisi şoför sayısını ve uygun günleri 0549 493 42 43 numarasından ya da randevu sayfasından iletir.
2. Şoförler için ardışık saatler ayrılır, yoğun dönemde plan birkaç güne yayılır. Araçların tamamı aynı anda seferden çekilmez.
3. Her şoför kimliğinin aslı ile kimlik ve ehliyet fotokopisiyle gelir, değerlendirme her biri için ayrı yapılır. Psikoteknik testleri kişinin algı, refleks ve konsantrasyonuna, cihazın norm değerlerine göre 60 dakika ila 90 dakika arasında sürer.
4. Psikolog imzalı rapor aynı gün düzenlenir. Randevu günü bir isim değişirse yerine başka bir şoför alınabilir, gün sonunda süreci tamamlayan ve tamamlamayan şoförler yetkiliyle konuşulur.
5. Psikiyatri muayenesi merkezimizde yapılmaz. Şoför rapor tarihinden itibaren 45 gün içinde kamu ya da özel bir sağlık kuruluşundaki psikiyatri uzmanına kendisi başvurur.
6. Rapor tarihlerini paylaşırsanız yenileme zamanı yaklaşan şoförler için hatırlatma listesi hazırlanır.

Uygulamada Tuzla sınırına yakın olduğumuz için bölgedeki sanayi ve lojistik tesislerinden gelen ekipler merkeze kısa sürede ulaşıyor. Merkez Pazartesi - Cumartesi 09.00 - 18.00 arasında açık, Marmaray Kaynarca istasyonuna yaklaşık 800 metre uzaklıkta. Kurumsal ücret bilgisi telefonla verilir, genel bilgi psikoteknik ücreti sayfasında.

Sık sorulan sorular

Son güncelleme 24 Eylül 2026 Editör iletişimi [email protected]