Psikolog Ceylan DEMİR tarafından incelendi İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı merkez
Güncelleme notu 24 Eylül 2026 tarihinde Karayolları Trafik Yönetmeliğine ekli 4 sayılı Cetvelin 13, 15, 16 ve 18. maddeleri ile İhlas Haber Ajansının 30 Ekim 2023 tarihli haber videosuna göre ilk kez yayımlandı.
Kısa cevap
Psikoteknik testinde ne soruluyor, ders çalışmak gerekir mi?
Psikoteknik testinde bilgi sorusu sorulmaz, bu yüzden ders çalışmak gerekmez. Ekrandaki renk, ses, hareket ve trafik görüntülerine direksiyon, iki pedal, iki el düğmesi ve dokunmatik ekranla tepki verirsiniz. Her testte önce yönerge ve deneme gelir, tam puan beklenmez. Pendik Denge Psikoteknik Merkezi’nde bu testleri Psikolog Ceylan DEMİR uygular.
Kısa özet
- Testte yazılı ya da sözlü bilgi sorusu yoktur, kural ezberlemek sonucu değiştirmez.
- Yanıtlar direksiyon, iki pedal, iki el düğmesi ve dokunmatik ekranla verilir.
- Her testin başında yönerge ve sonuca sayılmayan bir deneme bölümü vardır.
- Sonuç norm değerlerle karşılaştırılır, her uyarana kusursuz tepki beklenmez.
- Asıl hazırlık dinlenmiş gelmek ve denemeyi anlamadan asıl teste geçmemektir.
İçindekiler
“Teste gelmeden önce neye çalışayım?” sorusu, randevu alırken en sık duyduğumuz sorulardan biri. Arkasında çoğu zaman ehliyet sınavından kalma bir alışkanlık var, soru kitapçığı, ezber ve geçme notu. Psikoteknikte bunların hiçbiri yok. Bu yazıda sınavın genel kurallarını tekrarlamak yerine koltuğa oturduğunuz andan itibaren ne göreceğinizi, elinizin ve ayağınızın altında ne olduğunu ve ekrandaki görevlerin sizden ne istediğini anlatıyoruz.
Puanlama, itiraz ve psikiyatri adımlarını merak ediyorsanız psikoteknik sınavı zor mu yazısına, uyku, ilaç ve gözlük gibi konular için psikoteknik testine nasıl hazırlanılır yazısına bakabilirsiniz.
Sorulan şey bilgi değil, tepki
Psikoteknik değerlendirmede trafik kuralı, levha anlamı, motor bilgisi ya da genel kültür sorulmaz. Karayolları Trafik Yönetmeliğine ekli 4 sayılı Cetvel bu değerlendirmeyi, sürücünün güvenli araç kullanmasını sağlayan zihinsel ve psikomotor yetenek düzeylerinin ölçülmesi olarak tanımlıyor. Yani cihaz ne bildiğinizi değil, gördüğünüz ya da duyduğunuz bir şeye ne kadar hızlı, ne kadar doğru ve ne kadar süre aynı düzeyde karşılık verdiğinizi kaydediyor.
Klasik anlamda soru soran tek bölüm kişilik bölümüdür. Orada kendinizi tanımlayan ifadelere ne ölçüde katıldığınızı işaretlersiniz. Bu bölümün doğru cevabı yoktur, beklenen şey içten ve tutarlı yanıt vermektir.
Ders çalışmak neden işe yaramaz
Uyaranların sırası, hızı ve zamanlaması her uygulamada değişir. Bir kez görüp ezberleyeceğiniz bir cevap anahtarı bu yüzden oluşmaz. İnternette “psikoteknik soruları” başlığıyla dolaşan kâğıt kalem testlerin büyük bölümü de işe alım ya da başka alanlardaki yetenek sınavlarından alınmadır, cihazdaki görevlere benzemez. Önceden “çalışabileceğiniz” tek şey testin biçimini tanımaktır. Bu yazı da tam olarak bunun için var.
Koltuğa oturduğunuzda karşınızda ne var
Merkezimizde değerlendirme ALG psiko-teknik sürücü değerlendirme sisteminde yapılır. Cihaz bir sürücü koltuğunu andırır ama sürüş simülatörü gibi kullanılmaz. Her parçanın görevi testten teste değişir ve o görev yönergede söylenir.
| Parça | Ne işe yarar | Sık yapılan yanılgı |
|---|---|---|
| Dokunmatik ekran | Görevler burada belirir, bazı bölümlerde yanıt ekrana dokunarak verilir | Hızlı olayım derken aynı yere iki kez dokunmak |
| Direksiyon | Ekrandaki bir yolu ya da hedefi izlemek için çevrilir | Gerçek araçtaki gibi sert manevra yapmak |
| İki pedal | Belirli uyaranlara ayakla yanıt vermek için kullanılır | Pedalları gaz ve fren sanmak |
| İki el düğmesi | Sağ ve sol el tepkileri ile işaretleme için kullanılır | Yönergede istenmeyen uyarana da basmak |
| Yan paneller | Göz ucuyla fark edilmesi gereken uyaranları gösterir | Yana bakarken ortadaki görevi bırakmak |
| Kulaklık | Sesli uyaran içeren bölümlerde sesi iletir | Sesin hangi taraftan geldiğine dikkat etmemek |
Pedallar konusunu ayrıca vurgulayalım. Yıllarını direksiyonda geçiren sürücülerin eli ve ayağı alışkanlıkla hareket eder. Testteki pedallar ise ne gazdır ne fren, yalnızca bir yanıt aracıdır. Hangi uyaranda hangisine basılacağını o bölümün yönergesi belirler. Bilgisayar kullanmayı bilmek de gerekmez, bütün bu parçaların kullanımı her bölümün başında gösterilir. Başka bir merkezde farklı bir cihaz görürseniz şaşırmayın, onaylı sistemler arasındaki farkları psikoteknik test sistemleri yazısında anlattık.
Her testin iki parçası var, yönerge ve deneme
Hiçbir bölüm doğrudan ölçümle başlamaz. Önce ekranda ve sesli olarak o testte ne yapacağınız anlatılır, ardından kısa bir deneme gelir. 4 sayılı Cetvelin 15. maddesi de test sistemlerinde yönergelerin standart olmasını, deneme aşamasının da adayın testi çok iyi anlamasını sağlayacak uzunlukta tutulmasını şart koşuyor.
Deneme bölümündeki hatalar sonuca girmez. Bu yüzden denemeyi geçiştirmek, testin en kolay kazanılacak dakikalarını boşa harcamak demektir. Ne yapacağınızdan emin değilseniz ölçüm başlamadan psikoloğa sorun. Soru sormak sonucu etkilemez, yönergeyi yanlış anlayarak başlamak ise etkiler. Uygulamada deneme, siz yönergeyi anladığınızı söyleyene kadar tamamlanmış sayılmaz.
Ekranda karşılaşacağınız görev türleri
12 testin her birini burada tek tek anlatmıyoruz, listesi ve ayrıntısı psikoteknik raporunda uygulanan testler yazısında. Koltuktaki birinin gözünden bakınca görevler birkaç kalıpta toplanıyor.
- İki uyarana birden bakmak. Ekranda renkli bir işaret belirirken kulaklıktan sağdan ya da soldan bir ses gelebilir. Hangi renkte ya da seste hangi pedal veya düğmeye basılacağını, hangisinde hiç basılmayacağını yönerge söyler. Ölçülen, doğru uyarana doğru uzuvla ve zamanında karşılık vermektir. Ayrıntı tepki hızı testi yazısında.
- Kaybolan cismin yolunu tahmin etmek. Hedefe doğru ilerleyen bir çubuk ya da cisim belli bir noktada görünmez olur. Aynı hızla gittiğini varsayarak hedefe vardığı anı işaretlersiniz. Bu görev sollama ve takip mesafesindeki kestirime karşılık gelir, ayrıntısı hız ve mesafe algılama testi yazısında.
- Trafik görüntüsünde ihlal yakalamak. Gerçek trafikte çekilmiş görüntüler izlenir. Sinyal vermeden şerit değiştirme gibi bir ihlal ya da tehlikeli bir durum gördüğünüz sürece düğmeyi basılı tutarsınız. Geç fark etmek de ihlal bittikten sonra bırakmamak da kaydedilir.
- Benzerler arasında aynısını bulmak. Birbirine çok benzeyen şekil ya da işaretler arasından istenen hedef seçilir. Acele eden kişi yön farkını kaçırır. Bu bölümlerin nasıl okunduğunu dikkat testi yazısında örnekledik.
- Bir hedefi direksiyonla izlemek. Ekrandaki yol ya da hedef hareket ederken direksiyonla şeritte ya da hedefin üzerinde kalmaya çalışırsınız. El ile gözün uyumu ölçülür, ayrıntısı koordinasyon düzeyi testi yazısında.
Bu görevlerin hangi yetenek alanına karşılık geldiğini toplu görmek isterseniz psikoteknik testi neleri ölçer yazısına bakabilirsiniz.
Tam puan gerekmiyor
Cihaz her bölüm için doğru tepki, hata ve tepki süresi gibi ham veriler üretir. 4 sayılı Cetvelin 13. maddesi bu verilerin test sisteminin norm değerlerine göre psikolog tarafından değerlendirilmesini, 16. maddesi de karşılaştırmanın Türkiye genelinden elde edilmiş norm grubuyla yapılmasını ister. Yani aranan şey her uyarana kusursuz tepki vermek değil, norm değerlerle karşılaştırıldığında sürücülük için yeterli düzeyde kalmaktır. Tek bir yanlış basma ya da geç kalınmış bir tepki sonucu belirlemez, psikolog bölümleri birlikte okur.
Bu yüzden bir hatadan sonra durup onu düşünmek, hatanın kendisinden daha çok zarar verir. Bir sonraki uyarana odaklanmak en doğru tepkidir.
Koltuktayken işe yarayan beş alışkanlık
- Sakin başlayın. İlk dakikalardaki gerginlik normaldir, deneme bölümü o gerginliği atmak için de vardır.
- Denemeyi anlamadan geçmeyin. Hazırım demeden önce yönergeyi kendi cümlelerinizle tekrar edebildiğinizden emin olun.
- Acele etmeyin. Bazı bölümlerde hız, bazılarında isabet aranır. Erken basılan tuş da hata olarak kayda geçer.
- Tahmin bölümlerinde saymayın. Kaybolan cismi içinizden saniye sayarak değil, gözünüzde hareketini sürdürerek takip edin.
- Yorgun gelmeyin. Uykusuzluk en çok uzun süre dikkat isteyen bölümlere yansır. Yorgunluğun yoldaki karşılığını trafik kazalarında insan faktörü yazısında ele aldık.
Videoda cihazın başından bir anlatım
İhlas Haber Ajansının 2023 tarihli haberinde bir psikolog, testlerin bir kısmında gerçek trafikte çekilmiş görüntülerin kullanıldığını ve testin uzun süre direksiyonda kalan sürücülere kuralları yeniden hatırlattığını anlatıyor.
Merkezimizde test günü
2022’den bu yana Kaynarca’da hizmet veren merkezimizde değerlendirme ALG psiko-teknik sürücü değerlendirme sisteminde, psikoloğumuz Ceylan DEMİR eşliğinde yapılır ve testler kamera kaydıyla yürütülür. Uygulamada okuma gerektiren bölümlerde yönerge sesli olarak da aktarılır. Psikoteknik testleri kişinin algı, refleks ve konsantrasyonuna, cihazın norm değerlerine göre 60 dakika ila 90 dakika arasında sürer. Cetvelin 18. maddesi de değerlendirmenin en az 1 saat sürmesini istiyor.
Pendik Denge Psikoteknik Merkezi İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlıdır. Kaynarca’da, E-5 yan yol üzerinde ve Marmaray Kaynarca istasyonuna yaklaşık 800 metre uzaklıktayız. Ticari sürücüler için kimlik ve ehliyet fotokopisi yeterlidir, gözlük ya da lens kullanıyorsanız yanınıza alın. Randevu için randevu sayfasını kullanabilir ya da 0549 493 42 43 numarasını arayabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Psikoteknik testinde yazılı sınav var mı?
Hayır, yazılı bir bilgi sınavı yoktur.
Trafik kuralı, levha ya da motor bilgisi soran bir soru gelmez. Kâğıt kalem yerine ekrandaki uyaranlara direksiyon, pedal ve düğmeyle karşılık verirsiniz.
Psikoteknik testine ders çalışılır mı?
Hayır, çalışılacak bir konu yoktur.
Ölçülen şey bilgi değil, dikkat, algı, tepki ve koordinasyondur. Testin biçimini önceden bilmek gerginliği azaltır, asıl fark yaratan ise dinlenmiş gelmektir.
Testteki pedallar arabadaki gaz ve fren gibi mi çalışır?
Hayır, pedallar yalnızca yanıt vermek için kullanılır.
Hangi uyaranda hangi pedala basılacağını o testin yönergesi söyler. Alışkanlıkla fren refleksi gibi basmak yerine yönergeye uymak gerekir.
Deneme bölümünde hata yaparsam sonucum düşer mi?
Hayır, deneme bölümü sonuca sayılmaz.
Yönergeyi anlamanız ve cihaza alışmanız için vardır. Anlamadığınız bir nokta kalırsa asıl ölçüm başlamadan psikoloğa sorun.
Psikoteknikten geçmek için tam puan almak gerekir mi?
Hayır, tam puan beklenmez.
Sonuçlar test sisteminin norm değerleriyle karşılaştırılır ve bölümler birlikte yorumlanır. Tek bir hata ya da geç kalınmış bir tepki sonucu tek başına belirlemez.
Psikoteknik testi ne kadar sürer?
60 ila 90 dakika sürer.
Psikoteknik testleri kişinin algı, refleks ve konsantrasyonuna, cihazın norm değerlerine göre 60 dakika ila 90 dakika arasında sürer. Mevzuata göre değerlendirmenin asgari süresi 1 saattir.
Kaynaklar
Son güncelleme 24 Eylül 2026 Editör iletişimi [email protected]
